Gaziantep konut mutfaklarında kültür - iç mekan etkileşimi ve gelenekselden moderne analitik değerlendirme ışığında yerleşim önerileri

Abstract

İnsanoğlunun en temel gereksinimlerinden olan yeme- içme ihtiyacının karşılandığı bir mekan olarak mutfak, geçmişten günümüze gelen süreç içerisinde değişen ihtiyaçları karşılayabilmek üzere konutlardaki önemini korumaktadır. Mutfaklar, konutta yaşayanların gün boyunca en çok zaman geçirdiği ve en yoğun çalıştığı mekanlardır. Günümüz yaşam koşullarının zaman sorununu ortaya çıkarması ile mutfaklardaki işlevselliğin insan hayatındaki önemi daha da artmaktadır. Bu önem doğrultusunda mekan tasarımında, kullanıcı alışkanlıklarını belirleyen kültürel ve sosyal yapının doğru tespit edilerek tasarım kararlarının verilmesi ve işlevsel çözümler üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, mutfak mekanı kullanımının yöresel kültürün etkilerine göre farklılaşması sonucu tasarımcının mutfak mekanı tasarımına bu doğrultuda yaklaşması gerekliliğini ortaya koymaktır. Konunun Gaziantep konut mutfakları üzerinden incelenmesinin nedeni, Gaziantep'in sahip olduğu geleneksel mutfak kültürünün zenginliğidir. Tez kapsamında kültür-iç mekan etkileşimi incelenmiş olup, ardından, Gaziantep konut mutfaklarının gelenekselden moderne uzanan süreçteki değişimi analitik değerlendirme ışığında aktarılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Gaziantep'teki modern konut mutfaklarının geleneksel mutfak kültürü bağlamında yorumlanması yapılmış ve yerleşim önerileri sunulmuştur. Bu önerilerle, yeni üretilecek konutlarda mutfak tasarımı yapılırken, mekan çözümlerinin kültür-iç mekan etkileşimi doğrultusunda sağlanması gerekliliği vurgulanmıştır.