Mekânsal aydınlatmanın bir çağdaş sanat ürünü olarak ele alınması ve örneklenmesi

Abstract

Günümüzde aydınlatma kavramı çeşitli ürünler ile hayatımızın önemli bir parçası haline gelmiştir. Çağdaş sanatın ortaya çıktığı yıllardan beri aydınlatma, mekan ve insan ile etkileşim içindedir. İlk olarak müze mekanlarında karşımıza çıkan aydınlatmanın sanatla buluşması, teknolojinin ilerlemesiyle birçok alanda karşımıza çıkmaktadır. Sergi salonları, fuarlar, açık ve yarı açık kamu alanları gibi mekanlarda aydınlatmanın sanatla buluştuğu örneklerle incelenebilmektedir. Çalışmada mekan kavramı çerçevesinde imge yeniden anlamlandırılmaktadır ve bu yöntemle aydınlatma kamusal alanda bir sanat ürünü olarak ele alınmaktadır. Işık ve mekan oluşumunun altını çizerek 'dikkat duygusunu tetikleyici sanatsal öğe' kavramını yansıtan, sanatın aydınlatma ile entegre olduğu bir bilinç yaratmayı amaçlamaktadır. Mekan kavramını imgesel yöntemlerle sanatsal öğe olarak ele almak ve aydınlatma ile ilişkilendirerek aktarmak yeniliktir. İmgesel yöntemlerle sanatın mimariylebuluşması mekan tasarımcısı açısından önemli bir adımdır. Bu anlamda öncelikle birinci bölümde, aydınlatma tanımı, amacı ve çeşitleri üzerinde durulmaktadır. Ayrıca aydınlatma bileşenlerinden ve aydınlatma tasarımında kullanılan sistemlerden bahsedilmektedir. İkinci bölümde, mimari mekan kavramı, mekan kavramının bileşenleri, mekânsal algı kavramı ve türleri hakkında bilgiler verilmektedir. Buna ek olarak imge kavramının mekan kavramıyla ilişkilendirilmesine de değinilmektedir. Üçüncü bölümde, çağdaş bir sanat ürünü olarak aydınlatma kavramı açıklanmaktadır. Aydınlatmanın sanatsal bir biçimde ifade edilişi örneklemlerle aktarılmaktadır. Dördüncü bölümde tasarım modeli açısından aydınlatma kavramı kurgusal olarak ele alınmaktadır. Kurgulanan model üzerinden yapılan sonuç değerlendirmesine göre sanatsal açıdan makan oluşumu aydınlatma ile aktarılmaktadır. Göze etki eden bu ışınlar görsel enerji ile mekanı tanımlamakta ve düşünsel anlamlar verebilmektedir. Duyular, eylemler, algılamalar ve imgelemler aydınlatma tasarımının ana damarını oluşturmaktadır. Bu sayede aydınlatma sadece görme ihtiyacını karşılayan aydınlık düzeyi amaçlamamakta ve sanatsal değerde ürün ortaya koyabilmektedir. Ayrıca sonuç olarak aydınlatma doğal ve yapay ışık kompozisyonu ile fiziki ortamda da imgesel boyutta da bir mesaj verebilmektedir.