Ortaokul öğrencilerinin çoklu zekâ alanları ve blok tabanlı programlamaya yönelik öz-yeterlilik algılarının incelenmesi

Abstract

Çocuklara programlamayı öğretmek amacıyla pek çok bilgisayar programı ve robotlar eğitim pazarına sunulmuştur. Bu teknolojiler arasında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından geliştirilen Scratch ile çocuklar blok tabanlı programlama dilini kullanarak bilgisayar programlama mantığını öğrenmektedirler. Çoklu zekâ teorisi kişinin sahip olduğu bilişsel becerileri kategorilere ayırarak açıklamaya çalışmaktadır. Bu teoriye göre insanlar belli bilişsel becerilere yatkın olabilirler. Bu bilişsel beceriler 8 zekâ alanına ayrılmaktadır: matematiksel/mantıksal, sözel/dilsel, görsel/uzamsal, duyumsal/müziksel, içsel/öze dönük, sosyal/kişiler arası, bedensel/kinestetik ve doğasal zekâ. Çoklu zekâ teorisine göre mantıksal zekâ alanı baskın olan kişilerin meslek seçimlerinde mantık ve matematik konularına ağırlıklı meslekler seçilmesi önerilir. Ör: muhasebeci, bilgisayar mühendisi, bilgisayar programcısı, yazılımcı vs. Bu teoriye göre çocukların zekâ alanlarındaki baskın alanın/alanların tespit edilmesi ile onların meslek seçimine erkenden yönlendirilmesi mümkün olabilir. Bu tezde, "Çocukların çoklu zekâ alanları ile blok tabanlı programlama dili olan Scratch'e yatkınlıkları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?" araştırma sorusuna cevap aranmıştır. Öğrencilerin çoklu zekâ alanlarından bazıları ile blok tabanlı programlamaya yönelik öz-yeterlilik algıları arasında anlamlı bir ilişki olduğu hipotez olarak öne sürülmüştür. Bunun için, blok tabanlı Scratch platformunda programlama etkinlikleri yapan ortaokul düzeyindeki öğrencilerin blok tabanlı programlamaya ilişkin öz-yeterlilik algıları ve bu öğrencilerin çoklu zekâ alanları arasında anlamlı bir ilişki olup almadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma grubunu 45 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada iki ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerden biri "Çoklu Zekâ Kuramı Değerlendirme Ölçeği", diğeri ise "Blok Temelli Programlamaya İlişkin Öz-yeterlik Algısı Ölçeği"dir. Araştırma sonucunda, ortaokul öğrencilerinin blok tabanlı programlamaya yönelik öz-yeterlilik algıları ile çoklu zekâ alanlarının bazıları ile pozitif yönde, anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.