Manisa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Erken Osmanlı Dönemine Ait Cilt Örnekleri

Abstract

İslâm sanatı gelişen fetihlerle birlikte geniş bir coğrafyada kıymetli sanat eserleri ortaya çıkart- mış, zarafet ve ihtişam bakımından birçok milleti kendisine hayran bırakmıştır. Türk cilt sanatı, Anadolu coğrafyasında Selçuklulardan sonra Karamanoğulları Beyliği çatısı altında devam et- miş ve Fatih Devri ile birlikte Osmanlı cildi kendi üslûbunu oluşturmuştur. IX. yüzyıldan XIII. yüz- yılın sonuna kadar İslam sanatındaki tezyinat programı geometrik desenlerden müteşekkilken, klasik döneme kadarki zaman diliminde ise yeni arayışlar boy göstermiş ve hendesî bezemeden çiçek motiflerine geçişler yaşanarak teknik bağlamda da farklı denemeler ortaya çıkmıştır. Şeh- zadeler kenti olan Manisa; Osmanlı Devri’nde birçok ilmi faaliyetlerin icra edildiği kıymetli bir beldedir. Manisa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki 13.105 adet yazma eser incelenerek 14 adet Arapça muhtevaya sahip yazma eser ciltlerinin Erken Osmanlı Dönemine ait olduğu tespit edil- miştir. Cilt sanatı araştırmalarında Erken Devire ait örneklerin az bulunması ve bu dönem tezyi- natıyla ilgili tutarlı tespitlerin yapılabilmesi için kütüphanedeki örneklerin mevcudiyeti önem arz etmektedir. Ciltler; desen, teknik ve kompozisyon açısından irdelenerek diğer müze ve koleksi- yonlardaki örneklerle karşılaştırılmıştır.