Hârûnürreşîd’in 782 Yılında Bizans Başkenti Constantinopolis’i (İstanbul) Kuşatmasına Dair

Abstract

Abbâsî Halifesi Hârûnürreşîd (786-809) yalnızca İslâm tarihindeki en önemli figürlerden biri olmakla kalmayıp aynı zamanda döneminin de tartışmasız en büyük hükümdarıydı. Bu sebeple Ortaçağ Müslümanlarının kaleme aldıkları eserlerin yanı sıra Bizans ve Frank kaynakları da hem kendisine hem de icraatlarına dair malumat aktarmışlardır. Bu malumat arasında Bizans İmparatorluğu’nun hâkimi- yeti altındaki topraklara yani Bilâdü’r-Rûm’a gerçekleştirdiği seferler de geniş yer tutar. Söz konusu seferlerin en meşhuru ordunun komutanı olarak katılmış olduğu 782 yılında gerçekleştirilendir. Bu sefer esnasında önemli yerlerin fethedilmesi, bolca ganimet elde edilmesi ve en nihayetinde Bizans’ı o dönemlerde fiilen yönetmekte olan İrene’yi yüklü denilebilecek miktarda bir vergi ödemek zorun- da bırakması neticesinde halife olan babası Mehdî-Billâh (775-785) tarafından veliaht ilan edilmişti. Doğal olarak bu önemli seferin ayrıntıları gerek Müslüman gerekse de Bizans kaynaklarında detaylı bir şekilde aktarılmıştır. Mes‘ûdî (ö. 956) tarafından bu sefere dair olarak aktarılan bir bilgiyse her nasılsa araştırmacıların dikkatinden kaçmışa benziyor. Burada Mes‘ûdî, diğer kaynaklar tarafından Marmara kıyılarına kadar ulaştığı ifade edilen Hârûn’un aynı zamanda Bizans İmparatorluğu’nun başkenti Constantinopolis’i kuşatmış olduğundan bahseder.