Ayın İzi 16 / 2002

Abstract

Bugünlerde zihnimde şu soru dolaşıyor: Uluslararası spor organizasyonlarında elde edilen başarılar, günümüzde bir ulusun dünyadaki saygınlığını ne kadar etkiliyor? Türkiye'deki geleneksel tavra bakarsanız; bu başarılar ile ulus saygınlığı arasında tam bir çakışma var. İşin aslı; Türkiye halkı kendi saygınlığını (çoğunlukla), kazandıkları futbol maçlarına, birkaç altın - madalyaya (bunların etkisi futbol yanında çok küçük kalıyor) endekslenip ve kişisel fiziksel varlığını bile bu saygınlık uğruna feda etmekten kaçınmayacak durumda... Maçlar ve madalyalar kazanıldığında gözümüz hiçbir şey görmüyor; meydanlara çıkılıyor, şarkı-türkü söyleniyor, bayraklar açılıyor, silahlar atılıyor, klaksonlara basılıyor ve hep bir ağızdan (daha önce saptanmış olan) "hedef''lere doğru sloganlar atılıyor: "Avrupa Avrupa duy sesimizi, bu gelen Türkler'in ayak sesleri!", "ne Kostarika ne Çin ne de sambacı Brezilya ... " vs. Örneğin; soğuk savaş döneminde bu başarılar önemliydi belki... Dünya bloklarının arasındaki mutlak aynın, iletişimsizlik, uluslar hakkında bilgi eksikliği, propagandaların güvensiz ortamı, son derece kapalı yaşam alanlar yaratırken; bu alanlar üzerine edinilebilecek bir ipucu arayışı, her tür veriyi değerli kılmaktaydı. Uluslararası spor organizasyonları da, yıllarca bu ipuçlarını dünyanın kullanımına sunan en güvenilir kaynaklar durumundaydı (ki, o zaman da tartışılır bir güvendi bu). Ulusların birbirlerine üstünlük kurma mücadeleleri de, o saygınlığı oluşturma sürecinden ayn işlemiyordu. Oysa 2002 yılı dünyasının teknolojik olanakları; tüm toplumları iç ve dış siyaset, ekonomi, kültür vs. bakımından "deşifre" ediyor ve diğer toplumları da aynı anda bilgi sahibi yapıyor. Bunu bilmeyen yok. Şimdi ulusların şeffaflaşan karakterleri, diğer uluslarla oluşturdukları hoşgörü zemini, sanatsal ve bilimsel işbirliği alanlar, dahası; kendi sınırlan içinde birbirleriyle kurdukları insani ilişkiler bile, o uluslar için bir saygınlık nedeni oluşturuyor. Üstünlük ihtirası, bir erdem değil artık ( dünya günümüzde elbette erdemlerden ibaret değil ama, biz yalnızca "saygınlık" üzerine konuşuyoruz). Şu kesindir ki; bu çağda hiçbir toplum ya da hiçbir ulusun, futbol (ya da diğer spor dallan) ile kendisini tanıtmak için büyük işler yapması gerekmiyor. Artık soğuk savaş döneminin sağır ve kör toplumları değiliz. Zaten hepimiz birbirimizi çok iyi tanıyoruz. Biz "oyun" süresi kadar bir keyif alalım, sonra işimize bakalım; bu yeter. Çünkü "oyun"da sürekli kazanmak, yalnızca "iyi oyun" oynadığınızı gösterir; başka hiçbir şeyi değil... Yrd. Doç. Emre Zeytinoğlu