Başlangıcından günümüze Bursa Hisar Bölgesi'nin yerleşim özellikleri ve mimari dokusu

Abstract

Tarih boyunca birçok kültüre ev sahipliği yapmış olması sebebiyle çok çeşitli yapı katmanlarını bünyesinde barındıran bir yerleşimin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması, o bölgenin tarihsel süreç içerisinde kentsel, sosyo-kültürel, sanatsal gelişiminin eksiksiz görülebilmesini elverişli hale getirmesinin yanında kentin kimliğini oluşturan mekânsal öğelerin birbiriyle olan ilişiğinin doğru bir biçimde kavranabilmesini de sağlamaktadır. Bu perspektifle oluşturduğumuz tez çalışmasında, çok katmanlı kültürel miras alanlarının bir örneği olan Hisar Bölgesi ele alınmıştır. Öncelikle literatür taraması yapılarak yazılı ve görsel belgeler, Osmanlı kronikleri, kolektif çalışmalar ve özellikle Bursa Şer'iyye Sicilleri ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden faydalanılarak hazırlanmış çalışmalar belirlenmiştir. Söz konusu kaynakların taranması neticesinde mevcut yapılar tespit edilmiş ardından bölgede farklı tarihlerde gerçekleştirilen saha çalışmaları ile yapıların yerinde görülmesi ve belgelenmesi sağlanmıştır. Bölgede bulunan maddi kültür öğelerinin ait oldukları dönemler özelinde değerlendirilmesi sonucunda antik dönem toplulukları ile Roma ve Bizans medeniyetlerinin bölgenin zengin kültürel birikiminin temelini oluşturduğu görülmüştür. Son olarak da bölgenin en zengin kültür katmanını oluşturan Osmanlı döneminde, başta Orhan Bey olmak üzere Hisar'ın Osmanlı kimliği kazanmasında önemli rolü olan şahsiyetlerin bölgede inşa ettirdiği yapılar ve bu yapıların kentin mimari dokusunda yarattığı etkiler Osmanlı mimari bütünlüğü çerçevesinde irdelenmiştir.