Industrial objects effecting enviroment in north Macedonia: The city of tetova and the problem of airpollution

Abstract

Çevresel sorunlar, özellikle yirminci yüzyılın son çeyreğiyle birlikte küresel boyutlara ulaşmıştır. Çevre kirliliğinin insan sağlığını ciddi boyutlarda etkilemekte olması dünyanın ortak sorunu haline gelmiştir. Küresel ısınma, devamında gelen iklim değişiklikleri ve benzeri birçok küresel sorunun kökeninde inşaat sektörü yatmaktadır. Dünyanın son yıllarda karşı karşıya kaldığı hava kirliliğinin ana nedenlerinden biri hızlı sanayileşme çabaları ve nufüs artışı olmuştur. Kuzey Makedonya çevre kirliliğinin en yüksek olduğu ülkeler arasında yerini almıştır. Ölüm oranlarının diğer Avrupa ülkelerinden çok daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kuzey Makedonya'nın başkenti olan Üsküp ve ülkenin üç büyük şehrinden biri olan Tetova'da WHO'nun belirledigi hava kirliliği parametrelerine bakılmıştır. Bu iki şehirde de bu parametrelerin normal değerlerin oldukça üstünde seyrettiği anlaşılmaktadır. Endüstri yapıları kirliliğin başlıca nedenleri arasındadır. Bunun beraberinde endüstriyel yapıların dönüşümü ve yapım aşamalarının çevre politikalarına uygunluğu da tartışmalıdır. Kentsel ölçekte kısıtlı endüsriyel yapı ıslah uygulaması söz konusu olan Kuzey Makedonya'da nüfusun artışıyla birlikte kentsel planlama altyapıların da paralel bir şekilde sürdürülememesi birincil problem olarak tastışılmıştır. Bu çalışmada endüstriyel tesislerin kentsel çevre sorunları içindeki payı, çevre ve ekoloji kavramlarının tanımları, endüstri ve bina sektöründen dolayı yasanan çevre sorunlarının nedenleri ve çözümleri ,ekolojik yapı yaklaşımları, mimarı tasarım ve koruma ilkeleri üzerinden ele alınacaktır .