16. yy Safevî dönemine ait Topkapı Sarayın'daki TSMK. HS. 25 envanter numaralı eserin incelenerek, günümüz tezhip sanatında yorumlanması

Abstract

"16.yy Safevi Dönemine Ait Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde bulunan TSMK. HS. 25 Envanter Numaralı Eserin İncelenerek, Günümüz Tezhip Sanatında Yorumlanması" başlıklı tezimde incelediğim Kur'ân-ı Kerîm Hattat Şah Mahmûd Nîşâbûrî tarafından istinsah edilmiştir. Dönemin en önemli eserlerinden biri olan mushafın tezhibi, Hasan el Bağdâdî yönetimindeki bir grup müzehhip tarafından yirmi yılda tamamlanmıştır. Mushaf "Hazret-i Padişah Ebu'l- Gazi Sultan Muhammed Han'ın Kütüphanesi" için hazırlanmış ve Şah Muhammed Bahadır Han tarafından Osmanlı Padişahı Sultan 3. Murad'a hediye edilmiştir. İncelenen mushaf zahriye sayfası, çift serlevha sayfası, yüz on bir sûrebaşı tezhibi, on bir halkârlı sayfa, mushaf gülleri ve hâtime sayfası tezhibinden oluşmaktadır. Tez çalışmam dört ana bölümde ele alınmış olup, ilk bölümde Safevi Devletinin siyasi tarihi, kültür ve sanat ortamı incelenmiş, 16.yy. Safevi tezhip sanatının özellikleri ve sanatkârları hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde Kur'ân-ı Kerim'deki tezhipli bölümler genel olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde tez konusu olan mushafa ilişkin fotoğraflara yer verilerek, karakteristik özellikleri anlatılmış ve mushafın renk, motif, desen analizi gerçekleştirilmiştir. Son olarak dördüncü bölümde incelenen eserdeki desenler ve tezhip unsurları göz önünde bulundurularak, iki ayrı özgün levha çalışması yapılmıştır. İncelenen ve hazırlanan eserlere ilişkin sonuç bölümünde değerlendirmelere yer verilerek tez tamamlanmıştır.