Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Gülnuş Emetullah Valide Sultan Koleksiyonunda bulunan ciltlerin teknik ve tasarım özellikleri

Abstract

İstanbul'un Eminönü ilçesi Süleymaniye külliyesinde bulunan Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, el yazması kitaplar ve Arap harfli eski basma eserler bakımından dünyanın en önemli kütüphaneleri arasında yer alır. Kütüphane olarak kullanılan binanın temelleri 1565-1566 tarihlerinde atılmıştır. 1918 yılında ortaya çıkan Süleymaniye Umumi Kütüphanesi, 1927 yılında ise kütüphane olarak kurulmuştur. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesine bağlı olan kütüphanelerle birlikte toplamda 101.451 eser el yazması, 7 8.034 eser ise matbudur. Bu tez kapsamında kütüphanede yer alan Gülnuş Emetullah Valide Sultan koleksiyonunda mevcut olan altmış altı cilt incelenmiştir. Koleksiyonun tamamındaki eserler Arapça olup önemli kısmı dini eserlerden oluşmaktadır. Ayrıca astronomi, dünya tarihi, Arap edebiyatı, Arap dili konulu eserler de bulunmaktadır. Koleksiyondaki eserlerin tamamının ciltleri ve kap içi görüntüleri alınarak tezin değerlendirme bölümünde karşılaştırılmış ve gruplandırılmıştır. Zahriye sayfalarında tezyini unsur ihtiva eden bölümlerin görselleri de tezin değerlendirme bölümünde sunulmuştur. Koleksiyondaki altmış altı adet eserden tezyini unsura sahip altmış iki cildin de çizimleri yapılmıştır. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'ndeki Gülnuş Emetullah Valide Sultan Koleksiyonu'ndaki ciltler, bezeme özellikleri açısından XVI. yüzyıla ait zengin örnekler sunmaktadır. Tamamlanmış olan tez çalışması ile koleksiyondaki ciltler gün yüzüne çıkarılmış ve Türk cilt sanatı araştırmalarına katkı sunulmaya çalışılmıştır.