Nesnelerin interneti : spekülatif tasarım bağlamında nesne netnografi ile bir betimleme

Abstract

Tez çalışması nesnelerin internetine tasarım disiplinden yaklaşarak ve nesne merkezli paradigma ışığında bir kavrayış sunmaktadır. Nesnelerin interneti her an, her yerde ve görünmez bir biçimde gündelik hayatı kaplayan bilgisayarlar anlamına gelen yaygın teknoloji fikriyle anılmaktadır. Tasarım disiplini açısından değerlendirildiğinde ise bağlamın ön plana çıktığı dönemsel tutumla ilişkilendirilmektedir. Nesnelerin internetini bugün var olan nesneleri üzerinden araştıran tez çalışmasında, netnografi yöntemi nesne merkezli yaklaşımla uyarlanarak kullanılmaktadır. Netnografi yönteminin sağladığı çevrimiçi araştırma ortamı, nesnelerin interneti için başka türlü gözlemlenemeyecek bağlantıları açığa çıkarmaktadır. Aktör ağ teorisi ve nesne merkezli ontolojiye dayanarak ile şekillendirilen netnografi yöntemi, çalışmada Nesne Netnografi olarak isimlendirilmektedir. Belirlenen üç nesne, Philips Hue ampul, robot süpürge ve Ray-Ban Stories gözlük Nesne Netnografi ile araştırılmaktadır. Nesnelerin interneti nesnesinin bağlantılarını ve buna bağlı eylemlerini görünür hale getiren listelemelerden oluşan betimlemeler, onu gündelik hayatın içinde gözlemlemeyi sağlayan görsel verilerin yer aldığı kolaj çalışmaları gibi veri gösterimleri gerçekleştirilmiştir. İncelenen nesnelerin interneti nesnelerinin spekülatif tasarımlar olduğu hipotezinin ortaya atıldığı tez çalışmasında, hipotezin tartışılmasında kullanılmak üzere, spekülatif tasarım için yedi prensip tanımlanmaktadır. Ortaya konulan hipotez üzerinden spekülatif tasarım için tanımlanan prensipler altında yürütülen tartışma, çalışmada, nesnelerin internetinin tasarım disiplini açısından değerlendirilmesini sağlamıştır. Çalışmada uygulanan Nesne Netnografi, nesne merkezli yaklaşımı benimseyen bir tasarım metodolojisi sunmakta ve nesnelerin internetini güncel paradigmanın içinde kavramayı mümkün kılmaktadır.