İstanbul ili konut satış/kira değer endeksleri mekansal otokorelasyon analizi

Abstract

Mekansal otokorelasyon, gözlemlerin benzerliği ve konumlar arası benzerlik olmak üzere iki tür bilgiyi karşılaştırmaktadır. Birbirine yakın gözlem değerleri benzer ise bir bütün olarak pozitif mekansal otokorelasyon deseni göstermektedirler. Mekansal otokorelasyon olmaması, gözlem değerleri arasında mekansal ilişki olmadığını ifade etmektedir. Farklı coğrafi özelliklere sahip ilçe ya da mahallelerin genel olarak benzer özelliklere sahip olmaması, konumlarının dışında farklı özelliklerini de dikkate almayı önemli hale getirmektedir. Çalışma kapsamında sadece konumları değil konumların birbirlerine komşuluk ilişkileri, coğrafi verilerin içerdiği ve araştırmaya esas olabilecek verilerin konuma bağlı dağılımları da önem arz etmektedir. Kira ve satış değer endeksleri Endeksa.com sitesinden alınmıştır. İBB açık veri portalından ve Openstreetmap alınan verilerden mekansal otokorelasyon analizi yapılmıştır. Tüm veriler İstanbul ilçe ve mahalle coğrafi veriyleriyle ilişkilendirilmiştir. Araştırmada İstanbul ili konut kira ve satış değerlerinin ilçe ve mahalle ölçeğinde dağılışının kümelenmesi ya da dağılımı, değişkenlerin istatiksel olarak bir desen oluşturup oluşturmadığı mekânsal açıdan ele alınarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Açık kaynak olarak bulunan diğer verilerde ilçe ve mahalle verileriyle ilişkilendirilip Geoda yazılımında mekansal otokorelasyonları Global Moran I ve LISA ile test edilmiştir. Moran I testlerinde kullanılan ağırlık matrisi, oluşturma yöntemlerine göre farklı yöntemler içermektedir. Analiz çalışmalarında ağırlık matrisi farklılıklarının sonuçlarının etkisi de irdelenmiştir.