Bir Vahşet Tiyatrosu Denemesi

Abstract

Bu deneme, 1896-1948 yıllan arasında yaşamış, yaşamını ve yaşarken oluşturduğu düşüncelerini varoluşun temel sorularıyla beslemiş, Fransız tiyatro kuramcısı, şair ve düşünür Antonîn Artaud'yu ve kuramını oluşturduğu Vahşet Tiyatrosu'nu anla maya çalışmanın bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu denemenin amacı; Artaud'nun oluşturduğu tiyatro düşüncesini sahnede bir pratiğe dökmek, pratiği kendi içerisinde Artaud'nun kuramı doğrultusunda olgun laştırmaya çalışmaktır. Ancak bu pratik, daha çok bir süreci; denemenin oluşturulma sürecini, bu süreç içerisinde Artaud'yu, Vahşet Tiyatrosu'nu, Artaud'nun kavramlarını, hareket nokta larını, bu kavram ve hareket noktalarıyla ne yapmak istediğini araştırır ve tartışır. Bu proje, Artaud'nun düşüncelerini mutlak bir sonuca taşımayı amaçlamaz. Bütününden de anlaşılacağı gibi Vahşet Tiyatrosunun mutlak pratiğini de göster mez. Artaud'nun "İnsan anatomisini sonunda dans ettirin" sözünü göz önünde tutarak, doğaçlama danslarla başlattığım bu proje, Artaud'nun bazı metinleriyle birlikte geliştirilmiş ve sonuçta bir oyun haline gelmiştir. Oyunda, ekranın hakimiyeti altmdaki insanın, büyülenmişcesine izlediği görüntü bombardımanı karşısında 'kendisi' olmaktan çıkarak imaj dünyasının bir kuklası haline geldiğini görürüz. Ekranın güdümünde sanal bir gerçekliği yaşamaya başlayan insanın yaşadığı gerçeklik, imaj dünyasının imgesel ve yanılsamalı gerçek liğine dönüşür. Kendi gerçekliğiyle bu, yanılsamalı gerçeklik arasında bir türlü oluşmayan örtüşme onda bir acıyı ve şiddeti doğurur. Ortaya çıkarttığı bu yanılsamalı şiddet onun yıkımını getirir. Son bölümde (Artaud'nun sözleri eşliğinde) kültürel ve teknolojik boyutlarda yaşadığı vahşet in karşısında kendisini yeniden var etmeye çalışan insanm yaşadığı iç vahşeti: Gayreti ve acıyı görürüz. Oyun beş oyun kişisinden oluşmaktadır. Oyun süresi 60 dakikadır. Oyunun metni Artaud'nun; "Dışkısalhğın Arayışı", "Ahırda Anneler" ve "Mumyanın Mektubu" metinlerinden oluşturulmuştur. Bu denemenin kostüm, dekor ve mask tasarımlarının yanısıra, oyunculuk anlayışı Artaud'nun ritüelistik olana yapmış olduğu vurgular göz önüne alınarak gerçekleştirilmiştir.