Batılı Bir Sanatçının Yorumuyla Şam İşi Üslubunda İznik Çinileri: William De Morgan

Abstract

Sanayi Devrimi’nin seri üretimine karşı tepki olarak ortaya çıkan Arts & Crafts akımının temsilcileri,sanat ve endüstriyelleşmenin bağdaştırılması sorununa çözüm aramışlardır. Akımın öncü ismi WilliamMorris’in şirketinde tekstil, duvar kağıdı, mobilya, vitray, kitap gibi ürünler ortaçağın malzemeye ve elemeğine saygılı anlayışıyla üretilmiş, şirketin seramik üretimini William De Morgan üstlenmiştir. Hembilimsel düşünme kabiliyeti, hem de sanatçı yönü olan De Morgan, Lord Leighton’un malikânesindekiArap Salonu’nun çini düzenlemesi ile görevlendirilmiş ve bu sayede doğu seramiklerini yakındaninceleme fırsatı bulmuştur. İslam seramiği üzerine araştırmaların erken döneminde nitelikli olan bütünsanat eserleri İran tarzı olarak adlandırılsa da, De Morgan’ın ilham kaynağı, Leighton koleksiyonununda büyük kısmını oluşturan Şam İşi üslubundaki İznik çini ve seramikleridir. Doğu seramiklerinincazibesine kapılarak kopyalarını üreten pek çok tasarımcının aksine , De Morgan onları kendine özgüsanat anlayışı ile yorumlamış ve günümüzdeki sanatçılara örnek olacak nitelikte çalışmalar yapmıştır.

Representatives of the Arts & Crafts movement, which emerged as a reaction to the mass production of the Industrial Revolution, sought solutions to the problem of reconciling art and industrialism. In the company of William Morris, the pioneer name of the movement, products such as textiles, wallpaper, furniture, stained glass and books were produced with respect to medieval materials and handicrafts. William De Morgan produced the company’s ceramics. De Morgan, who have a scientific and artistic mind, was assigned to arrange the tiles of the Arab Hall in Lord Leighton’s house, where he had the opportunity to closely examine the eastern ceramics. Although all qualified works of art as called Iranian style at the early period of Islamic ceramic research , the inspiration of De Morgan, Iznik tiles and ceramics in the style of Damascus forming the majority of the Leighton collection. Contrary to the many designers who made the copies of eastern ceramics, De Morgan has interpreted them with his own sense of art and has done the work will be a model for today’s artists.