Çocuk haklarına dair sözleşme çerçevesinde İstanbul’da çalışan çocuklar üzerine bir değerlendirme

Abstract

Günümüzde, "çocuk" ve bununla ilgili kavramlar üzerinde önemle durulan bir konu halini almıştır. Çocuğa yönelen bu ilgi sonucu, onların kendilerine has özellikleri ve buna bağlı bir takım gereksinimleri bulunduğu anlaşılmıştır. Bundan sonra çocukların, sadece geleceğin yetişkinleri olarak değil, başlı başına bir birey olarak değerli oldukları görüşünün öne çıkması, 20 Kasım 1989 tarihinde Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nini, Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilmesine olanak sağlamıştır. Tarihte, en fazla ilgi gören insan hakları belgesi niteliğini taşıyan Sözleşme, çocukların yüksek yararının öncelikli olduğunu ilan etmektedir. Belge, çocukların sahip oldukları hakları tanımlarken, bazı grupların özel olarak korunmaya gereksinim duyduğunu da bildirmektedir ki bunlardan biri de çalışan çocuklardır. Çünkü, çocuk işçiliği, çocuğun sömürüsü ve suistimalinin önemli bir kaynağıdır. Günümüzde çocuk işçiliği konusunda geçerli görüş, çocukların emek piyasasından tamamen elemine edilmelerinin sağlanmasıdır. Ancak, gelişmekte olan ülkelerde, kısa vadede bu hedefi gerçekleştirmek olanaklı değildir. Türkiye, Sözleşme'yi, 23.12.1994 tarihinde onaylamış ve 1995 yılında iç hukukunun bir parçası haline getirmiştir. Böylece, taraf devlet olarak, genelde çocukların, özelde de çalışan çocukların haklarının etkin bir şekilde uygulanmasını sağlama yükümlülüğüne girmiştir. Ülkede, çok sayıda çalışan çocuk olması . ve bunların üike koşulları gözönünde bulundurulduğunda, çalışma yaşamından tümüyle çekilmesinin olanaklı olmaması, küçük işçilerin çalışma yaşamı içinde korunması yönünde etkinliklerde bulunmayı öncelikli bir zorunluluk haline getirmektedir. Bu nedenle, çocukların, çalışma koşullarınm ve iş yaşamında karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesine gereksinim vardır.