Yüzeylerin dokusal ifadeleri ile mekan kimliğinin oluşturulmasında yapısal çözümlemeye dayanan bir yöntem önerisi

Abstract

Sosyal bir varlık olan insan, yaşantısının her anında bireysel kimliğinin gerektirdiği yaşam koşullarına uygun ortamların arayışı içindedir. Bu ortamların yaratıcısı olan tasarımcı, kullanıcıya arayışı içinde olduğu yaşam tarzım "mekan" olarak sunmalıdır. Mekan kimliği; kullanıcının, kendisine sunulan yaşama ortamım benimsemesini sağlayan, sosyo-kültürel yapısına uygun etkileşimlerin, tasarımcı tarafından mekan aracılığı ile ifade edildiği bir "bildiri" 'dir. Her biri farklı sosyo-kültürel yapıya sahip kullanıcı kitlesine cevap verebilen mekanlar yaratabilmek için tasarımcı, kullanıcının algılayabileceği evrensel bir tasarım dili kullanmalıdır. Kullanıcıya, arayışı içinde olduğu mekan kimliğini, tasarım olarak anlatabilmesi için tasarımcı, belirli ifadeler taşıyan mekansal öğelerin anlam karşılıklarını yorumlayabilmelidir. Mekan dili olarak tanımlayabileceğimiz, böyle bir anlatım mekanizmasının mantıksal bir düzen içinde kurulması anlamına gelen yapılandırma, ancak dilbilgisi kurallarının belirlendiği yapısal çözümlemeye dayanan bir yöntem geliştirilmesi ile mümkün olmaktadır. Mekan kimliğinin anlatılabilmesini sağlayan yapısal çözümleme; dilbilim başta olmak üzere, tüm sanat dallarının ve tasarım etkinliğine dayanan tüm disiplinlerin toplumların sosyo-kültürel kimliklerini anlatan, evrensel nitelikte birer iletişim aracı gibi ele alınmasını sağlayarak başlı başına bir yöntembilimi olan "göstergebilim"'in kuramları içinde gerçekleştirilebilmektedir. Tasarım etkinliğine dayanan diğer tüm disiplinlerde de olduğu gibi, iç mimarlık alanında da tasarımcıya, "kullanıcının sosyal bir varlık olarak aradığı duygusal etkileşimleri mekanda özgün bir anlatım içinde ifade edebilme" yetisinin kazandırılması; mekanların yaşayan, kimlikli birer sanat tasarımları olarak ortaya konulmasında mesleki eğitime bağlı önemli bir etkendir. Bu önem üzerine gerçekleştirilmesine gerek duyduğumuz çalışmamızda; "kullanıcıma, mekanı oluşturan yüzeyler ile karşılaştığı andan itibaren gerçekleşen görsel algı sonucunda fark ettiği dokusal ifadelerin, mekan kimliğinin oluşturulmasında tasarımcı tarafından yorumlanmasına dayanan bir anlatım, analiz yöntemi" önerilmektedir.