Yapılarda yaşam dönemi maliyeti

Abstract

Konut, hastane, okul vb. yapılara çok sayıda gereksinim duyulan ülkemizde, kaynakların kıtlığı ve ödeme koşullarının zorluğu, yapı üretiminde diğer ülkelerde de göz ardı edilmeyen ekonomiklik ve üretkenlik kriterlerinin önemini fazlasıyla artırmaktadır. Bu nedenle kaynakların en yararlı şekilde kullanılması, en az girdi ile en çok çıktı elde edilmesi ve maliyetlerin minimum düzeyde olması hedeflenmelidir. Ekonomik değerlendirmede ekonomik değer kriteri olarak maliyet esas alınmaktadır. Ancak bugün ülkemizde bina maliyeti hesaplamalarında büyük bir çoğunlukla yalnızca ilk yatırım maliyeti dikkate alınmaktadır. Oysa yapılar kullanıma girdikten sonra da birtakım harcamalara yol açmaktadırlar ve bu harcamalar yapının ömrü boyunca oluşan toplam maliyetinde önemli yer tutmaktadırlar. Bu nedenle yapıları belirli bir yaşam dönemi boyunca ele almak ve maliyeti bu dönem içinde, "Yaşam Dönemi Maliyeti" olarak incelemek gerekmektedir. Bu olgu özellikle kamu yatırımlarında göz ardı edilmemesi gereken bir ölçüttür. Örneğin yaşam dönemi maliyeti minimize edilmek üzere planlanmış çok sayıda yapıyı finanse etmek durumunda olan kamu sektörünün bu olaydaki ekonomik kazancı asla göz ardı edilemez.