20. yy’ da heykel sanatı ve propaganda

Abstract

Heykel sanatı, farklı zaman ve mekân dilimleri içinde iktidarla kurduğu iliskibiçimlerine bağlı olarak anlatım dili açısından farklılıklar göstermistir. Özellikle 20.yüzyıl'ın baslarında, iktidarların sekillenmesi ve devamlılığının sağlanmasındayönetimlerin vazgeçilmez araçlarından biri olarak görülen heykel sanatı, özelliklekamusal alanların vazgeçilmez objesi olmustur. Bu dönemde totaliter liderlerinamaçları doğrultusunda biçimlenen heykeller, kitlelerin egemenlik altına alınması vehâkim ideolojinin benimsenmesi açısından önemli propaganda araçları olmuslardır.Bu kosullarda heykelin nitelikleri arasında en önemli nokta, temsil ettiği düsünceolmustur.20.Yüzyıl'da heykel sanatı, totaliter yönetim anlayıslarınca resmi ideolojilerinpropaganda aracı olarak görülmüs ve bu anlayısa uygun olarak gerçeklestirilmissanat yapıtları desteklenmistir. Ancak etkinlik alanının bu anlayısla sınırlı kalmasınıonaylamayan heykel sanatı, iktidarın temsili konumundan kurtularak; her türlüiktidar olgusunu sorgulayan elestirel bir bakıs açısı gelistirmistir. 1960 sonrasında,bedeni iktidar karsısında bir direnis nesnesine dönüstürülürken, izleyicinin dekatılımcısı olduğu, yapıtlar gerçeklestirilmistir. Böylece, farklılasan heykelanlatımlarıyla, her türlü iktidar olgusunu sorgulayan sanatçı, iktidar karsısındabedenini ve ruhunu özgürlestirme mücadelesini gerçeklestirmistir.