Yeni lisan hareketi doğuşu, gelişmesi, sonuçları

Abstract

Dilin sadeleştirilmesi meselesi Türk dilinin yabancı etkilere maruz kaldığı andan itibaren gündeme gelen ve tarihi çok eskilere kadar giden bir harekettir. Yeni Lisan hareketi özellikle Tanzimat'tan beri dile getirilen bu çabaların sistemleştirilmiş bir şekli olarak karşımıza çıkar. Bununla birlikte Yeni Lisan hareketinden önce bunu hazırlayan birçok etken mevcuttur. Bu hareketin toplumda yankı bulmasını sağlayan en önemli etkenler hiç şüphesiz II. Meşrutiyet'in (1908) ilanıyla ortaya çıkan serbestlik ortamı ve Balkanlarda ve Osmanlı unsurları arasında yayılmaya başlayan milliyetçilik hareketleridir. Bir kavmin millîleşmesi, millî bir bilinç kazanması için öncelikli olan dilde millîleşmeyi sağlamaktır. İşte Yeni Lisan hareketinin başlatıcılarının gerçekleştirmek istedikleri düşünce budur. Böylelikle, onlar dilde ve edebiyatta millî birliği sağlayarak Osmanlı toplumunu bir arada tutmayı ve medenî milletler seviyesine ulaştırmayı hedeflemiştir. Yeni Lisan hareketi Selanik'te yayımlanan Genç Kalemler dergisinde başlayıp gelişmiştir. Hareketin öncüleri Ömer Seyfeddin, Ziya Gökalp ve Ali Canip'tir. Yeni Lisancıların esas meselesi Türk dilini sadeleştirerek halkın diline ulaşmaktır. 1911'de başlayan bu hareket yaşanan Balkan Savaşları'nın da etkisiyle yavaş yavaş bütün Türk aydınları arasında yayılmaya başladı.Bu çalışmada Türk Dilinin sadeleşmesi açısından en önemli merhaleyi teşkil eden Yeni Lisan hareketinin doğuşu, gelişmesi ve sonuçları değerlendirilmeye çalışıldı.