Seyyid Ali Hemedani doğu türkçesiyle bir mecmua (giriş-metin-Türkiye Türkçesine aktarma-dizin-tıpkıbasım)

Abstract

Doğu Türkçesi sahasına ait metin üzerinde yapılan bu çalışma, giriş, dil bilgisi incelemesi, metin, Türkiye Türkçesine aktarın, dizin ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır.Giriş kısmında Türklerdeki gizli ilimlere ait türler üzerinde durulduktan sonra mecmu içinde yer alan türler ve bu türler hakkında bilgi veridi. Ayrıca bu bölümde söz konusu yazma ile ilgili bilgiler verilmiştir.Dil bilgisi incelemesi bölümünde metnin yazım, ses, kelime bilgisi, cümle bilgisi, söz varlığı ve üslup özelliği üzerine açıklamalar yapılmıştır.Metin kısmında, yazmanın çeviri yazısı yapılmıştır. Türkiye Türkçesi kısmında eserin Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmıştır.Dizini alınmış sözlükte ise kelimelerin hangi dile ait olduğu ve anlamları verilerek, ses değişimine uğramış kelimeler, karşılaştırma yapılacak biçimde verilmiştir.Eserin bünyesinde farklı türler, hikâyeler, rivayetler barındırıyor oluşu söz varlığı ve söz dizimi açısından Türk dili için önemli bir malzeme teşkil etmektedir.Eserin müellifi ya da müstensihi, yazıldığı yer ve tarih belli değildir. Esere ve eserimizin dil malzemesine bakarak, kesin olmamakla birlikte eserin Çağatay Türkçesinin son dönemine ait olabileceğini düşünmekteyiz.