Tefsirü’ l-kur’ an (80b-120b) giriş-metin-dizin-tıpkıbasım

Abstract

Memluk Kıpçak sahasına ait Tefsirü'l-Kur'an'ın bir bölümü (80b-120b) üzerinde yapılan bu çalışma; giriş, çeviri yazılı metin, dizin ve tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır.Giriş bölümünde Türklerdeki dinî edebiyat üzerinde kısaca durulduktan sonra, Kur'an'ın Türkçeye çevirileri ve çeviri türleri hakkında bilgi verildi. Ayrıca bu bölümde, söz konusu yazma ile ilgili bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin yazım, ses, yapı, söz dizimi ve söz varlığı üzerine önemli bazı açıklamalar yapılmıştır. Böylece yazıldığı tarih ve ait olduğu saha üzerine aydınlatıcı birtakım görüşler ortaya konmaya çalışılmıştır.Metin kısmında, yazmanın çeviri yazısı yapılmıştır.Dizini alınmış sözlükte ise; kelimelerin hangi dile ait olduğu ve anlamları verilerek, ses değişimine uğramış kelimeler, karşılaştırılma yapılacak biçimde verilmiştir.Kur'an tercümeleri türlerine göre Türk dili tarihi açısından farklı bakımlardan önemlidirler. Bir kısmı sadece sözlükçülük açısından bir kısmı ise söz dizimi açısından önemlidir.Çalıştığımız eser bu açıdan bakıldığında, bazen kelime kelime tercüme edilmiş bazen de açıklamalar, hikâyeler ve rivayetlerle oluşan tefsirli tercüme özelliği göstermektedir. Dolayısıyla hem söz varlığı açısından hem de söz dizimi açısından Türk dili için önemli bir malzeme teşkil etmektedir. Kıpçakça ve Oğuzca özellikleri bir arada bulundurur. Bu hususlar, tez konusu olarak bu eseri seçmemizin en önemli sebeplerini oluşturmaktadır.Eserimizin, müellifi ya da müstensihi, yazıldığı yer ve tarih belli değildir. Bu sahadaki diğer eserlere ve eserimizin dil malzemesine bakarak, kesin olmamakla birlikte eserin 15. yüzyıl Memluk Kıpçak sahasına ait olabileceğini düşünmekteyiz.