Rus tarihçi Konstantin Bestujev Rumin’in “Moskova Knezliği nasıl yükseldi ve Rus çarlığı haline geldi” adlı eserinin Türkçe’ye tercümesi ve Türk tarihi açısından değerlendirilmesi

Abstract

XIX. Yüzyılın seçkin Rus tarihçi ve eleştirmenlerinden Konstantin Bestujev- Rumin'in, özellikle kuruluş dönemi Rus tarihi ile ilgili pekçok eseri bulunmaktadır. Bunlardan, ?Moskova Knezliği Nasıl Yükseldi ve Rus Çarlığı'na Dönüştü? adlı eseri, yalnızca Ortaçağ Rus Tarihi için değil, Rusların Altın Orda ve daha sonra Türk Hanlıkları ile münasebetleri açısından da önem arz etmektedir. Bu sebeple eserin Türkçe'ye kazandırılması gerekmekteydi. Bestujev-Rumin, eserini 1380 Kulikovo muharebesiyle başlatmaktadır. Rus knezliklerinin siyasi durumları, din adamlarının Moskova knezliği lehindeki aktiviteleri ve Rusların Tatarlarla olduğu kadar Litvanya, Livonya ve İsveç gibi devletlerle de ilişkilerini çok yönlü olarak vermektedir. Buna ilave olarak, on altıncı yüzyılda Rus ordusunda yaşanan askerî gelişmeleri ve Çar IV. İvan Korkunç tarafından hanlıkların zaptı hadiselerini çarpıcı şekilde tasvir etmektedir. Müellif eserini yazarken, kendi görüşlerini hemen hiç bildirmemiştir. Rus kroniklerinden faydalanarak kaleme aldığı kitabı iyi bir derleme eser olma özelliği taşımaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Bestujev-Rumin, tercüme, Moskova Knezliği, Korkunç İvan, Altın Orda, Hanlıklar, Litvanya.