Trablusgarb meselesi ve Osmanlı kamuoyunun tutumu (1878-1912)

Abstract

Trablusgarb Meselesi ve Osmanlı Kamuoyunun Tutumu (1878-1912)? başlığını taşıyan doktora tez çalışmamızda 1878-1912 yılları arasında Trablusgarb Meselesi'nin medya boyutunu ele alıp söz konusu meseleye Osmanlı basını ile kamuoyunun bakışını analiz etmeye çalıştık. Trablusgarb Meselesi, doğum evresinden 1878 Berlin Kongresi sonrasına kadarki tüm süreçte Osmanlı tarihi ve Akdeniz ile Kuzey Afrika'nın geleceğinde büyük bir dönüm noktası olarak tezahür etmiştir. Nitekim bu mesele, Akdeniz bölgesinin ve özellikle de Kuzey Afrika'da yaşanan Osmanlı-İtalya çatışmasının önemli halkalarından birini oluşturmaktadır. Çünkü Avrupa sömürgecilik anlayışının, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde bir genişleme politikası olarak uygulama alanına koyduğu bu mesele ile amacı, Osmanlı Devleti'nin varlıklarını ele geçirmekti. Trablusgarb Meselesi, sadece Osmanlı Devleti ile İtalya arasında meydana gelen bir savaş olarak değerlendirilmemelidir. Çünkü Trablusgarb Savaşı XIX. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren, yani Fransa'nın Cezayir'i işgalinden beri bölgedeki uluslararası dengeler ve ilişkilerde meydana gelen anlaşmazlıklar sonucunda ortaya çıkmış bir olaydır. Öte yandan Trablusgarb Meselesi, uluslararası ilişkilerin yanı sıra yerel ve dünya kamuoyunun doğasını etkileyen önemli bir faktördür. Bu tezle, Trablusgarb Meselesi'ni bir Osmanlı-İtalyan savaşı olarak gören inceleme ve araştırmalardan farklı olarak, meselenin sadece askerî bir savaş olmayıp büyük ölçüde bir medya savaşı olduğu ortaya konmaktadır. Anahtar Kelimeler: Trablusgarb, Kuzey Afrika, Osmanlı, Avrupa, Basın