Kadın giyiminde örtünme konulu eser çalışması

Abstract

Günümüzde çoğunlukla İslamiyetle ilişkilendirilen örtünme pratiği tarih boyunca pek çok kültürde varolmuş, zengin, karmaşık ve nüanslarla dolu bir fenomendir. Örtünme konulu bir performans gerçekleştirerek ve bunun video kaydını hazırlayarak sunduğum eser çalışmama kaynaklık etmesi amacıyla bu pratiğin tarihini, kökenlerini, ortaya çıkış sebeplerini araştırdım.Bu pratiğin çoğunlukla birbirine yakın topraklarda kültürlerarası alışverişler sonucu özümsenip benimsendiği ortaya çıkmaktadır. Tektanrılı dinlere geçişten önce Asur, Sümer, Pers, Helen gibi kültürlerde kayıtlarına rastlanıp Doğu Akdeniz kültürünün tamamına hakim olan bir ataerkil geleneğin mirası olduğu görülmektedir.Aynı topraklarda doğup gelişen tektanrılı dinlerde de bu pratik benimsenmiş ve birbirlerinden farklılıklar gösterse de yine aynı ataerkil anlayış kadınları ezip, kontrol altına alan pratikler geliştirmişlerdir. Örtünme zaman zaman bir statü ve sınıf göstergesi olup, ekonomik bir değer olarak kadının bir erkeğin himayesi altında olduğunu belirleyen unsur olmuştur.1970'lerden sonra tüm dünyadaki Müslüman ülkelerde liberalleşmeye bir tepki olarak doğan İslamcılık akımıyla birlikte örtünme politik bir kimlik kazanmıştır. Bu akım Türkiye'de de etkisini göstererek günümüzde de çok yoğun olarak süren tartışmalara ve kutuplaşmalara sebep olmuştur. Dünyanın değişen dengelerinde köktendincilik hem batıda hem doğuda gelişip serpilecek zemin bulmuştur.Tüm bu gelişmelerin merkezinde ise kadın ve kadının örtünmesi konusu en dikkat çeken ve tartışılan konu olmuştur. Bu bağlamda farklı motivasyonlarla, farklı şekillerde örtünen bu kadınları bir araya getiren video çalışmamda tüm bu farklılıkların temelinde ataerkil bir anlayışın egemen olduğunu anlatmaya çalıştım.