1940-2000 yılları arasındaki toplumsal olayların Türk resmine yansıması

Abstract

Cumhuriyetin ilanından sonra siyasal, ekonomik, endüstriyel alanlarda başlayan hareket kültürel ve sanatsal alanları da içine almıştır. Bu yıllarda gerçekleşen cumhuriyet devrimleri sonucunda sanat ideolojik ve kültürel yapılandırma programında ele alınır.Türkiye 1923'ten 1945 yılına dek tek partili parlamenter bir sisteme göre yönetilmiştir. Cumhuriyet Halk Partisi kültür etkinliklerini halkevleri yolu ile yaymak istemiş 1937?1944 yılı arasında 8 yıl süren bir programla sanatçılar için yurt gezileri düzenletmiştir. Sekiz yılın sonunda değişik yurt köşelerini yorumlayan resimlerle zengin bir koleksiyon oluşmuş, sanatçılara resmi ödenekler ve ödüller verilerek bu kültür hizmeti devlet tarafından da desteklenmişlerdir.7 Ocak 1946 da Demokrat Parti'nin kurulmasıyla çok partili yaşama geçiş dönemi başlar. Demokrat parti yaşama geçtikten sonra sanat üretimi üzerinde baskıcı bir tutum izlenir. 1960 yılında gerçekleştirilen askeri ihtilal yeni bir dönemin başlamasına neden olacaktır. 60'lı yılların özgürlükçü ortamı sanat üretimini de etkilerken edebiyat ve resim alanında birçok toplumsal gerçekçi yapıt ortaya çıkar. Bu dönemin sanat anlayışını Nuri İyem, Neşet Günal Nedim Günsur, Cihat Burak gibi sanatçılar temsil eder.70'li yıllarda yaşanan kaos ortamı toplumsal dengeleri yine değiştirir. Bu dengelerin değişmesi sanat üretiminde de karşılığını bulur. Yalnız sanatçıların tutumu 60'lı yılların söylemine göre oldukça oldukça sertleşmiştir. Bu dönemde Aydın Ayan, Nedret Sekban, Seyyit Bozdoğan gibi sanatçıların başı çektiği propoganda yönü ağır resimler üretilir.Fakat bu sertlik 1980 yılındaki askeri darbe sonrasında yerini ılıman bir ifadeye bırakır. Sanatçıların ifade biçimlerinde değişiklikler ortaya çıkmıştır. 80'li yıllar sonrasında sanatçılar dünyada yaşanan küreselleşme olgusu ile tanışmış bundan ülkemizdeki sanatçılarda etkilenerek bir kimlik bunalımı ortaya çıkmıştır.