Geleneksel Anadolu kültüründe bez bebek geleneği ve günümüz örnekleri

Abstract

Bu Çalışmada, Anadolu geleneğinde bez bebek ve günümüz örnekleri tespit edilerek, tarihsel gelişimi günümüze kadar ele alınmıştır.Bez bebek sanatına uygun olarak düşünülüp tasarlanmış bebeklerin oluşum aşamaları dört ana bölümde irdelenmeye çalışılmıştır.Birinci bölümde; araştırmanın tanımı, ilk çağlardan günümüze kadar tarihsel sürecine değinilmiş. Ayrıca insan ve bez bebeğin ilişkisinde büyü, oyun ve insan kavramları tanımlarıyla birlikte ele alınmıştır. Bu bölümün sonunda insan ve bez bebek ilişkisi, doğum geleneği, yağmur duası, kukla oyunu ve bostan korkuluğu başlığı altında günlük hayatta insanın bebeği kullanış şekilleri incelenmiştir.İkinci bölümde; günümüzde Anadolu'da üretilen bez bebekler yöresel kıyafetlerle karşılaştırılarak örneklerle tek tek anlatılmıştır.Üçüncü bölüm; bez bebeğin yapım aşamaları iskelet, baş, gövde ve yüz başlıkları altında resimler eşliğinde detaylı anlatılmıştır.Dördüncü bölümde; Bez bebek üretiminin sanatsal boyutu ve bu boyutta üretim yapan sanatçıların eserleri ile birlikte incelenmiştir. Ekonomik boyutta Anadolu bebeğinin ticari gelişim süreci ve günümüz üreticileri irdelenmiştir.Beşinci bölüm; araştırmalarımdan elde edindiğim bilgileri dikkate alarak yeni tasarımlar oluşturulmuştur. Bez bebek tasarımlarımın yapım süreci, geçirdiği evrelerine de içine alarak anlatılmıştır.Tüm bu sonuçların ışığında, ortaya çıkan bez bebeklerin yazınsal bir ifadesi olan bu çalışma eser metni olarak sonuçlandırılmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Bez bebek, yöresel oyuncak, sanat, tasarım, gelenek