Türk hat sanatında kompozisyon kurgusu ve geometrik altyapı

Abstract

Geleneksel sanatlarımızın temel yapı taşları arasında yer alan hat sanatımız içerisinde yüzyıllar boyunca birbirinden kıymetli eserler verilmiştir. Şüphesiz bu gelişimdeki ivme Fatih döneminde 15. Yüzyılda başlamıştır. Bu bakımdan 15-19. yüzyıllar arasında büyük bir kültürel mirası oluşturmuş hat sanatımızın tarihi gelişimi anlamak, eserler üzerinde estetik yorum yapabilmek için tarihi, kültürel sosyal gelişimini anlayabilmek elbette önemlidir. Bununla birlikte hat kompozisyonlarını günümüzün tasarım yöntemleri, yön birlikteliği, altın oran, denge, ritim- tekrar, optik denge, optik yanılsama gibi başlıklar altında da incelemek eserlere farklı bir estetik yorumu getirecektir. Bu açıdan keşfedilmeyi bekleyen eserler tasarım başlıkları altında incelendiğinde görülecektir ki, iyi tasarımda bir ya da birkaçının bulunması gereken özelliklerin tamamı: ritim- denge, yön birlikteliği, Altın Oran, gibi tasarım kurallarının ana başlıkları hat eserleri üzerinde hat literatüründe teoride kuramlaştırılmamış dahi olsalar pratikte uygulanmışlardır.