Belgesel fotoğraf estetiğinde bir alt tür olarak kişisel anlatılar

Abstract

Bu tezin temel amacı belgesel fotoğrafa eleştirel bir gözle bakmak, onun içindeki belirli bir alt tür/tarz üzerinden belgesel fotoğrafın, değişim halindeki içerik, biçim ve toplumsal işlevine dair tartışmalara yer vermek ve dönemin toplumsal, politik, ekonomik ve teknolojik yapısından nasıl etkilendiğini araştırmaktır. Bu bağlam içinde tezin ağırlık noktasını kişisel hikayeler üreten belgesel fotoğrafçılar oluşturmaktadır.Birinci bölümü belgesel fotoğrafın doğuşu, türünün ilk örnekleri ve dönemin toplumsal, siyasal ve kültürel atmosferinin yansımaları oluşturmaktadır. Bu bağlamda 19. yüzyıl sonu Amerika'sının belgesel fotoğrafın çıkışı açısından kritik bir önemi vardır. Belgesel fotoğrafın bu dönemde üstlendiği işlevler onun kimliğini oluşturmak anlamında gelecek dönemler için de referans olmuştur. İkinci bölümde 20. yüzyılın ilk yarısında dünyanın içinden geçtiği çatışmalı ve çalkantılı ortamda belgesel fotoğrafın tanıklığı ve belgesel fotoğrafı etkileyen bir tür olarak foto-jurnalizmin gelişimi incelenmiştir. Ortaya çıkan yeni tekniklerin, mecraların ve toplumsal ihtiyaçların sonucu olarak tabanı genişlemiş ve etkinliğini arttırmıştır. Ayrıca belgesel fotoğraf büyük trajedilerde insanlığın ortak vicdanı olarak tarihe kayıtlar düşmüş ve bu eğilimleri içeren hümanist bir yaklaşım hakim olmuştur. Genişleyen işlevleri, yaygınlığı ve kamusal alandaki görünürlüğü sonucu belgesel fotoğraf eleştirmenlerin incelemelerine konu olmuştur. Bu eleştiriler tarihsel ve güncel örnekleriyle birlikte incelenmiştir. Batı merkezlerinde, 20.yüzyılın ikinci yarısından itibaren değişen toplumsal ve kültürel yapının, belgesel fotoğrafçılar üzerine yansımaları ve ortaya çıkan yeni yönelimler üçüncü bölümde incelenmiştir. Fotoğrafçının tavrında yaşanan farklılıklar alışılagelmiş belgesel fotoğraf uygulamalarında köklü değişimlere sebep olmuştur. Büyük anlatılar oluşturma ve insanlığın vicdanını yansıtma misyonlarının yerini dünyayı öznel bir perspektiften görüntüleme, alt kültür hikayeleri veya kişisel deneyimler aktarma gibi eğilimler almıştır. Ağırlık kazanarak devam eden bu eğilim belgesel fotoğrafın içerik, biçim ve kamuya sunulduğu ortam bağlamında değişiklikler barındırmaktadır.