İkinci Yeni şiirinin toplumsal koşulları

Abstract

1950'li yılların ikinci yarısında görünür olan İkinci Yeni şiiri, Modern Türk Şiirinin en önemli atılımlarından birisidir. İkinci Yeni şiirinin toplumsal koşullarının soruşturulduğu bu tez çalışmasında İkinci Yeni şiirini yaratan sosyal, siyasal, edebi, kültürel etmenler kendi özgül koşullar ve tarihselliği çerçevesinde açıklığa taşınmaya ve tartışılmaya çalışılacaktır. Her edebi oluşumda izleri sürülebileceği gibi İkinci Yeni de belirli bir sosyal örüntüler bütünün içerisinde ve etkisi altında oluşmuştur. Bu çalışma kendine İkinci Yeni şiirini yaratan özgül koşul ve imkânları açıklığa taşımayı hedef edinmektedir. İkinci Yeni'nin öncelikle belirli bir manifestodan, sözleşmeden hareketle ortaya çıkmaması, şiir öncesi bir programa sahip olmayışı; aksine şairlerinin kendi aralarındaki ayrılıklarını, farklılıklarını derinleştirerek sürdüren bir yapıya sahip olması diğer yandan ise şairlerinin birbirlerinden farklı sosyal ve düşünsel arka planlara sahip olması her şairinin kendi tekilliğinde, tekillik merkezli bir şiir okumasını gerekli kılmıştır. Bu çalışma İkinci Yeni'nin yapısal problemine ilişkin soruyu da merkeze olarak onu bir edebi cemaat olarak okumuş, İkinci Yeni'yi kendisinden önceki ve çağdaşı Türkçe şiirin diğer verimleriyle ilişkileri bakımından incelemiş, İkinci Yeni'nin modernist karakterini gelenek, batı şiiri, anlam, anlamsızlık ve modernizm bağlamında soruşturmuş, bu okumaların neticesinde İkinci Yeni'yi Türk Modernleşmesi bağlamında değerlendirmiştir. İkinci Yeni'nin Türkiye'nin kendi yaşadığı tarihsel tecrübe ve bunun edebiyattaki tezahürleri bağlamında onu mümkün kılan koşullar, bu alanı kat eden hali hazırdaki çalışmalar da tartışılarak sürdürülmüştür. İkinci Yeni şiirinin maddi koşullarının belirlenmeye çalışıldığı bu çalışmanın İkinci Yeni şiirini daha iyi anlamlandırma ve onu doğru bir biçimde değerlendirmede katkı sağlayacağı umulmaktadır.