Sesin tipografiye dönüşümü : bir yazı karakteri tasarımı denemesi

Abstract

Bu çalışma, grafik tasarım bağlamında tipografi, dil ve ses arasındaki ilişkiyi sorgulayarak, bu ilişkiden yola çıkan deneysel bir yazı karakteri tasarlanmasını amaçlamaktadır. Sözlü ve yazılı dili tipografi aracılığıyla görsel dile dönüştüren grafik tasarımcısı günümüzde, tipografinin bilinen araçları yerine başka disiplinlerden taşıdığı yöntem ve bilgileri kullanarak yeni biçim olasılıklarını araştırmaktadır. Bu bağlamda, konuşulan dilde anlamın taşıyıcı malzemesi olan sesin içerdiği vurgusal ve zamansal nitelikler, görsel anlatımı zenginleştirmek amacıyla yararlanılan unsurlar arasındadır. Tipografik dilin uğradığı değişim üzerinde etkili olan tasarım kuramları ve teknolojik gelişmeler tarihsel, kavramsal ve biçimsel bir perspektif içinde aktarılarak, 21. yüzyılın yazı karakteri tasarlama sürecine yön veren üretken tasarım yöntemleri ve üretken tipografi örnekleri incelenmiştir. Çalışmanın odağındaki ses olgusu, dildeki anlam aktarımına katkı sağlayan paralinguistik unsurlar açısından, veri olarak ele alınmıştır. Çalışma kapsamında sesin paralinguistik unsurlarını temel alan, üretken bir yazı karakteri sistemi önerilmektedir. Konuşmanın ölçülebilir parametreleri doğrultusunda, Türkçe dilindeki öznel ifadenin ritmik ve melodik yapısı görselleştirilmeye çalışılmıştır. Bu yazı karakteri sistemi sonuç ürünü değil, kullanıcının üretici olduğu etkileşimli ve sürekliliği olan bir ortam sunmaktadır.