18. yüzyıl Kütahya seramiğinde matara formları ve çağdaş yorumlar

Abstract

18. yüzyıl Kütahya mataraları form, desen ve üslup özellikleri ile renk paleti açısından müze ve yayınlardaki örnekleri üzerinden incelenmiştir. Araştırmalar ışığında seçilen bir 18. yüzyıl Kütahya matarasının replikası yapılmış, daha sonra geleneksel yöntem ve teknikler uygulanarak özgün dört adet matara formu tasarlanmıştır. Bu matara formları ayaklı matara, kabaralı matara, ortası delik matara ve çift başlı kartal formlu matara olup, her matara formuna göre desen tasarımı yapılmıştır. Tasarlanan 30 cm yükseklik ve 20 cm çapında matara formlarının ölçekli çizimleri yapılmış, geleneksel çark tezgahında el ile şekillendirildikten sonra 920 C° de fırınlanarak bisküvi pişirimi tamamlanmıştır. Mataraların desen tasarımında Rumi Üslubu, Baba Nakkaş Üslubu, Anadolu Selçuklu geometrik geçmeleri, hayvan figürleri ve fantastik yaratıklardan oluşan kompozisyonlar kullanılmıştır. Bezemeler sıraltı, kabartma ve ajur tekniğinde uygulandıktan sonra şeffaf ya da turkuaz sırla sırlanıp 930 C° de pişirilerek mataraların üretim aşamaları gerçekleşmiştir. Bu çalışma ile 18. yüzyıl Kütahya mataralarından yola çıkarak çağdaş ve özgün matara formları üretilmeye çalışılmıştır.