Ulaşım ağları ve kentsel projeler kapsamında; Marmara Bölgesi’ nin ulaşım ağları ve Marmaray projesi

Abstract

Dünya nüfusundaki hızlı artış ve kentleşme eğilimi özelikle son iki yüzyılda büyük kentsel alanların oluşumunu tetiklemiştir. Bunun yanı sıra ulaşım ağlarının gelişmesi ve ulaşım teknolojisinin ilerlemesi de tarihsel süreçte kentsel ölçek algısında farklılıklar yaratmıştır.19. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nda faaliyete geçmeye başlayan demiryolu hatları bu topraklarda var olan mevcut kentsel hiyerarşi ve kentler ağını dönüştürerek yeni kentsel ağlar oluşturmuştur. Cumhuriyet dönemiyle gelişmeye devam eden demiryolları bu dönemde kentsel ilişkilerin omurgasını oluşturmaya devam etmiştir. Ancak özellikle 1960'larda yoğunlaşan karayolu politikaları demiryolları ve demiryolu kentlerinin önemini azaltarak yeni kentsel ilişkiler oluşturmuştur. Günümüzde etkinliğini koruyan söz konusu bu kentler ağının 2000'li yıllarda başlayan yeni demiryolu atılımlarıyla yeniden şekilleneceği olası görülmektedir. Marmaray Projesi son yıllarda yapılan bu demiryolu atılımlarının belkide en büyük adımını oluşturmaktadır. Türkiye'nin çekim merkezi Marmara Bölgesi'nde yer alan proje, İstanbul metropolünün iki yakasındaki raylı sistemleri birleştirdiği gibi Avrupa ve Asya kıtasındaki demiryolu ağını da birbirine bağlamaktadır. Bu çerçevede kentsel tasarım projesi olarak Marmaray hem kentsel hem bölgesel hem de küresel bir nitelik taşımaktadır.Yukarıda söz edilen tüm bu gelişmeler tez çalışmasının genel çerçevede içeriğini oluşturmaktadır. Bu bağlamda tez çalışmasının başlığı ''Ulaşım Ağları ve Kentsel Projeler Kapsamında: Marmara Bölgesi'nin Ulaşım Ağları ve Marmaray Projesi'' olarak belirlenmiştir.