Kentsel saçaklanmanın doğal eşiklere mekansal etkisi, İstanbul Çekmeköy üzerine bir çalışma

Abstract

Kentsel büyümenin yapısını ve süreçlerinin anlaşılması, kentleşme ve kentsel yayılmanın bilimsel bir perspektifle incelenmesini gerektirir. Kentsel dokudaki değişim yönü ve hızının kaba tahminlerin ötesinde daha kabul edilebilir bir bilimsel kesinlikle tespiti günümüzde kentle ilgili yapılan araştırmanın temel konularından birini oluşturmaktadır. İstanbul kentinin makro formu gittikçe büyümekte, bu büyüme fiziksel ve sosyal çevrede sonuçlarını gördüğümüz sorunsallar yaratmakta ve mevcut ekolojik eşikler gittikçe zorlanmaktadır. Bu çalışmada kentin kontrolsüz bir şekilde büyümesine neden olan saçaklanma ve saçaklanmanın kentin ekolojik eşikleri tehdit etme sorunsalı üzerinde durulmuştur. Metropoliten gelişme sürecinde görülen saçaklanma olgusunun anlaşılması için öncelikle kuramsal boyutunun araştırılması gerekmektedir. Bu araştırma çerçevesinde saçaklanmaya neden olan nüfus ulaşım ve arazi kullanım dönemler içerisinde incelenerek, ekolojik eşiklere nasıl etki ettiği numerik olarak değerlendirilmiştir. Son bölümde iklim değişikliğini tetikleyen çevre kirliliği, doğal kaynakların tüketilmesi gibi temel konuların kentlerin nüfus artışı ve mekânsal büyümesinin akılcı ve kapsamlı planlama karar ve politikaları ile yönlendirilmemesinin yetersizliğinden kaynaklanmakta olduğu sonucu çıkarılmıştır. Bu doğrultuda akıllı büyüme kavramı çerçevesinde örnek alanlar seçilerek saçaklanma konusu incelenmiştir. Akıllı büyüme güncel temel kuramsal çerçeveler olarak sorunların anlaşılıp uygulama sürecini yaşam kalitesi adına denetlemeyi kolaylaştırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kentsel Saçaklanma, Akıllı Büyüme, Kentsel Büyüme, İstanbul, Ekolojik ve Doğal Eşikler, GIS