Sürdürülebilir ulaşım politikaları kapsamında insan odaklı entegre ulaşım yöntemi Sakarya kenti örneği

Abstract

Bu çalışmada sürdürülebilir, insan odaklı entegre ulaşım planlamasıyla ile kentlerdeki ulaşım problemlerine çözüm aranmaktadır. Amaç ulaşımda insanın öncelikli unsur olması gerektiğini göstermektir. İnsan odaklı ulaşımı, araçlardan çok insana önem veren, insanların sağlıklı bir şekilde gidecekleri yere erişebilmesini sağlayan ulaşım sistemi şeklinde tanımlayabiliriz. Günümüzde kentlerde yaşanan problemlerin temel nedeni ulaşımda bireysel motorlu araçlarla ulaşıma öncelik verilerek diğer ulaşım türlerinin ikinci sırada önem arz etmesinden kaynaklanmaktadır. Ulaşım ile ilgili yatırımlarda bireysel motorlu araçlara daha fazla önem verilmektedir. Trafik karmaşasını gidermek için köprülü kavşaklar yapılmakta ve yollar genişletilmektedir. Lokal olarak yapılan bu müdahaleler trafik karmaşasını bir yerden başka bir yere taşımakta ve yolların çekiciliğini artırarak daha fazla aracı yollara çekmektedir. Çalışmanın ilk kısmı olan 2. Bölümde ulaşımın kentle ilişkisi anlatılmaktadır. Bu kısımda ulaşımın tanımı yapılmakta, insanların ulaşıma neden gereksinim duyduğu, ulaşım sorunlarının kentlerde nasıl bir süreç izleyerek oluştuğu, ulaşımın planlamayla nasıl bir bağlantı içerisinde olduğu anlatılmaktadır. Bu bölümün ikinci kısmında ulaşımın planlamayla ilişkisini kuran dünyada kabul görmüş, kentsel problemlere yaklaşımlarıyla çözüm üretmeye çalışan geçmişten günümüze gelen kuramlardan olan sürdürülebilirlik, yaşanabilirlik, sağlıklı kent, karma kent ve eşitliğin kent ve ulaşıma nasıl yaklaştığı anlatılmaktadır. Bu bölümün üçüncü kısmında ulaşım kentsel kalite bağlamında değerlendirilerek, yaşam kalitesi ve Avrupa kentsel şartnamesi ilkelerinde nasıl yer aldığına anlatılmaktadır. Bu bölümün dördüncü ve son olan kısmında erişilebilirlik kapsamında ulaşım değerlendirilmektedir. 3. Bölümde kentsel planlama kuramlarında kent ve ulaşım problemlerine çözüm üretmiş sürdürülebilir insan odaklı entegre ulaşım sisteminde ulaşım türlerinin nasıl olması gerektiği değerlendirilmiş ve insan odaklı entegre ulaşım sistemini büyük oranda benimsemiş olan Avrupa’daki Viyana, Barselona ve Amsterdam kentlerindeki ulaşım sistemleri incelenmiştir. 4. Bölümde Sakarya kenti ulaşım sistemi daha önce incelenen ulaşım problemlerini büyük oranda çözmüş olan Avrupa kentleri dikkate alınaraktan değerlendirilmektedir. 5. bölümde genel değerlendirme yapılarak sürdürülebilir insan odaklı entegre ulaşım sistemiyle ilgili sonuca ulaşılmıştır. İnsan odaklı entegre ulaşım sisteminin olması için ulaşımda neler yapılması gerektiği maddeler halinde sıralanmıştır.