Üsküdar hamamları ve İcadiye Dağ Hamamı: çevresel, yapısal, işlevsel sorunları ve çözüm önerileri

Abstract

Antik dönemlerden beri yerleşimin olduğu Üsküdar, tarih boyunca da önemli birulaşım ve konaklama merkezi olmuştur. Sürekli bir gelişim içinde olmuş, Bizansdöneminde küçük bir kasabayken Türklerin eline geçtikten sonra yoğun biryapılaşma faaliyetine sahne olmuştur.Üsküdar sınırları içinde yer alan Kuzguncuk'ta çok eski dönemlerden beri ikametedilmektedir. Tarihi dokusu ile hoş bir yerleşim yeri olan Kuzguncuk'ta üç dinemensup insanlar yüzyıllardır hoşgörü içinde yaşamaktadır. Musevilerin, Rumların,Ermenilerin ve Türklerin farklı dönemlerden beri yerleşmeye başladığı Kuzguncuk,XIX. yüzyılda oldukça büyük bir gayrimüslim nüfusa sahipken günümüze kadar buoran azalmıştır.Tüm Türk toplulukları gibi temizliğe önem veren Osmanlılar, gittikleri her yerdeolduğu gibi Üsküdar'da da hamamlar inşa etmişlerdir.Bir dönem Osmanlı hayatında, önemli bir yere sahip olan bu yapılar, değişenzamanla bu önemini kaybetmiş, rağbet görmemeye başlamıştır. Günümüzde de dahaçok turistik amaçla kullanılan bu yapıların çok azı kullanılabilir durumda kalmış,çoğu terk edildiğinden yıpranmış, harap olmuş ya da tamamen yok olmuştur.Üsküdar'daki hamamlardan Kuzguncuk ? İcadiye Dağ Hamamı'nın ele alındığı butez, dört ana bölümden oluşmaktadır.Birinci Bölümde, hamam tanımı yapılmış ve hamamların tarihsel gelişimine kısacadeğinilmiştir. Türk hamamının, Türk kültürü içindeki yeri ve mimari özelliklerianlatılmıştır.İkinci Bölümde, Üsküdar ilçesinin gelişimi ve çeşitli kaynaklardan varlığı öğrenilenÜsküdar hamamları ele alınmıştır. Üsküdar hamamlarına kısaca değinilmiş vegünümüzdeki durumları ortaya konulmuştur.Üçüncü Bölümde, Kuzguncuk ? İcadiye Dağ Hamamı'nın genel bir tanımı yapılarakgünümüzdeki durumu değerlendirilmiştir.Dördüncü Bölümde, İcadiye Dağ Hamamı'nın restitüsyon ve restorasyon projelerianlatılmıştır. Restitüsyon projesi için yararlanılan kaynaklar doğrultusundarestitüsyon önerisi hazırlanmıştır. Restorasyon önerisinde ise yapıya yapılmasıgereken müdahalelere yer verilip yapının varlığını daha sağlıklı devam ettirmesi içinyeni işlev önerisinde bulunulmuştur.