ÜÇ ŞEHİR ÜÇ BAŞKAN: YENİ LİBERAL DÖNEMDE İSTANBUL, ANKARA VE İZMİR'DE SOSYAL DEMOKRAT BELEDİYECİLİK DENEYİMİ (1989-1994)

Abstract

Türkiye'de 1983'den beri neredeyse kesintisiz olarak iktidarda bulunan ve yeni liberal ekonomi politikalarının uygulayıcısı olan yeni muhafazakar sağ yerel yönetimler açısından 1989-1994 yıllar arasında bir dönem kesintiye uğramıştır. 1989 yılında yapılan yerel seçimlerde İstanbul, Ankara ve İzmir'de sosyal demokrat adaylar seçimleri kazanmıştır. 1989-1994 yılları arasında İstanbul Ankara ve İzmir'de belediye başkanı seçilen üç sosyal demokrat belediye başkanının uyguladıkları politikaların, 1970'li yıllarda uygulanan toplumcu belediyecilikten ve 1999'dan sonra AKP'li belediye başkanlarının uyguladığı sosyal belediyecilikle farklarının ve fakat kesişme alanlarının ortaya konması önemlidir. Bu farklılıklar ve kesişme alanları, kentsel politika üretimi, siyasi aktörler ve güç ilişkileri ile ilgili olduğu kadar, bu üç kentin tarihsel ve sosyo-mekansal özgünlükleri ve üç belediye başkanının politik geçmişleri ve yerel yönetim anlayışlarıyla da ilişkilidir. Bu çalışmada 1989-1994 yılları arasında Türkiye'nin üç büyük metropolünü yöneten sosyal demokrat üç büyük şehir belediye başkanının, birbirlerinden farklılıklar barındıran sosyal demokrat belediyecilik deneyimleri bu çerçevede tartışılacaktır.

Conservative right-wing governments have been in power and implementing neo-liberal economic policies nearly without any interruption since 1983. Nevertheless, neo liberal policies were interrupted between 1989 and 1994 in terms of local governing. Social democratic candidates for local governments were elected in Istanbul, Ankara and Izmir in the 1989 local elections. It is important to draw attention to the differences and intersections of the policies implemented by these social democrat mayors whom elected for the period of 1989-1994 in these three main cities of Turkey and compare them to the collectivist governing experience of the 1970s and the social governing experience of mayors from AKP after 1999. These differences and intersections are related to the socio-spatial contingencies, political backgrounds of the three mayors and their approach to local governing as well as production of urban policies, political actors and power relations. This paper aims at debating three social democratic experiences of three mayors, which have their own differences, in three main metropolitan cities in Turkey between 1989 and 1994 in this framework.