Bir Ashâb-ı Kehf Kıssası: Hâzâ Kıssa-i Ashâbü'l-Kehf

Abstract

Ashâb-ı Kehfe geniş yer veren Klasik Türk edebiyatında, bu kıssayı işleyen birçok mesnevî yazılmıştır. Bu metinlerden biri İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi, ND 2495-286 numarada kayıtlı, Ahdî mahlaslı bir şaire ait olan Hâzâ Kıssa-i Ashâbül-Kehftir. Bu makalede bu mesnevînin transkripsiyonlu metni ve incelemesi yer almaktadır. Şairi hakkında mahlası dışında bilgi tespit edilemeyen eser, 17 yapraktan meydana gelmiş ve nesih hatla yazılmıştır. Her sayfasında genellikle 11 satır yer almaktadır. Müstensihi Ahmed bin İsmail İzmirî olan eserin istinsah tarihi 1152/1739dur. Metin, mesnevî nazım şekliyle yazılmıştır ve 352 beyitten oluşmaktadır. Fâ ilâtün/ fâ ilâtün /fâ ilün kalıbıyla kaleme alınmış ve Arapçadan Türkçeye tercüme edilmiştir. Diğer birçok Ashâb-ı Kehf metninde olduğu gibi bu metinde de râvî İbn Abbâstır. Makalenin inceleme kısmında metnin özeti verilmiş, eserde dikkati çeken bazı unsurlardan Hz. İsâ, Suhuf-ı Mûsâ, şeytan-ı racîm, Dakyanus, Amâlık, mağara, gûy u çevgân ve kedi ile fare üzerinde durulmuştur. Mesnevînin dil ve üslûp konusunda dikkati çeken özelliklerinin belirtilmeye çalışıldığı yazıda, ayrıca nüshaya müstensih tarafından yazıldığı düşünülen notlar ve açıklamalar tablo hâlinde sunulmuştur.

In the Classical Turkish Literature that gives a wide coverage to the story of Seven Sleepers, many masnavis on this issue have been written. One of them is situated in the Istanbul University, Faculty of Arts library, ND 2495-286, Hâzâ Kıssa-i AshâbÜ l-Kehf which was written by a poet pseudonym Ahdî. This work, which was written by a poet that we have no information about other than his pseudonym, is composed of 17 folios and written with the calligraphy of naskh. Usually, there are 11 lines on each page. The work was copied in 1152/1739 by the copyist Ahmed bin İsmail İzmirî. The text was written with the meter type of masnavi and composed of 312 couplets. It was written with the arûzpattern of fâ ilâtÜn/ fâ ilâtÜn/fâ ilÜn and it was translated from Arabic to Turkish. As happens with many other Ashâb-ı Kehf texts, this text is also belonged to the story-teller İbn Abbâs. In the analysis part, the abstract of the text is given and it was focused on some important ingredients such as Hz. İsâ, Suhuf-ı Mûsâ (revelation pages of Mûsâ), şeytan-ı racîm (cursed devil), Dakyanus, Amâlık, mağara (cave), gûy u çevgân (the game of polo), and kedi and fare (cat and mouse). In the text in which it was tried to determine some of the features of the narration mode of masnavi, some notes and explanations which was possibly written by the copyist on the manuscript was presented in a chart.