Bütünleşik kıyı alanları yönetimi gelişimi: “Antalya Bütünleşik Kıyı Alanları Planı” örneği

Abstract

Su, geçmişteki yolculuğun medeniyet için tercih sebebi olarak, kentlerin oluşumundaki en temel dinamiği oluşturmuştur. Kıyı bölgelerinde bulunan kentlerin uzantıları ile birlikte oluşan, gelişimleri ve var olan doğal güzellikleri, bu alanların sosyal, ekonomik, ekolojik ve kültürel değerler açısından önemli bir taşıma kapasitesi vardır. Ancak tüm bu faktörlerin yarattığı potansiyel ve hızlı nüfus artışı, kıyı alanlarındaki baskıyı arttırmış, sınırlı bir kaynak olarak kıyılar, zarar görmeye başlamış ve doğal bilgilerin kaybolmasıyla karşı karşıya kalmışlardır. Kıyı bölgelerinde yoğun kullanımlardan kaynaklanan baskının neden olduğu çevre sorunlarına yönelik mücadele dünyada yankılanmaya başladı ve bu yönde girişimler yapıldı. İlk olarak 1972 yılında ABD'de ortaya çıkan "kıyı yönetimi" kavramı zaman içinde derinleşerek, yerini daha kapsamlı ve çok yönlü bir yönetim anlayışını ifade eden "bütünleşik kıyı alanları yönetimi" kavramına bırakılmıştır. Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi bileşenleri uluslararası düzeyde olduğu gibi Türkiye uygulamalarında da birçok süreç geçirmiş ve bugün geldiği yerde bulunmuştu. Kıyı alanları için önemli bir yaklaşım olan bütüncül planlama anlayışı, mevzuat kapsamında yer alsa da bazı sorunlar ve eksiklikler mevcuttur. Tez çalışması kapsamında bütünleşik kıyı alanları stratejisinin ortaya çıkışı, sürekli aktarımlar ve sorunlar ortaya çıkmıştır. Türkiye'nin Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi politikasının değişimi, Akdeniz ülkelerinden seçilen Dünya örnekleri ve Antalya Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi planı üzerinden olumlu ve olumsuz gelişmelerle değerlendirilmeye devam etmektedir.