Ahşap ızgara kabuk strüktürlerin incelenmesi

Abstract

Ahşap ızgara kabuk strüktürler, geniş açıklıkları minimum malzeme ile geçmenin en etkili yöntemlerinden biridir. Ahşap ızgara kabukların tasarımı ve uygulaması, karmaşık biçimleri nedeniyle mimar ve mühendisleri geçmişte birçok yönden zorlamıştır. Hafiflik, sürdürülebilirlik, minimum malzeme kullanımı gibi olumlu yönlerine rağmen; form bulma süreci, hesaplama olanakları, bağlantı teknikleri ve montaj yöntemleri gibi tasarım ve uygulama alanında karşılaşılan zorluklar geçmişte ahşap ızgara kabuk örneklerinin sayısının az olmasının nedenleri arasında sayılmaktadır. Günümüz teknolojisi bağlamında dijital modelleme ve üretim tekniklerindeki gelişmelerin ahşap ızgara kabukların inşasını kolaylaştırdığı görülmektedir. Mukavemetine göre hafif ve kolay bükülebilen ahşap malzeme, üretim teknolojilerinin gelişimiyle yapısının getirdiği olumsuz yönlerinden kurtularak ızgara kabuklar için daha da elverişli hale gelmiştir. Günümüzde hesaplama olanakları, ahşap ızgara kabukların tasarımında sınırlayıcı bir faktör olarak görülmezken, farklı biçimlerde birçok yapı ekonomik ve hızlı şekilde üretilebilmektedir. Çalışmada, ahşap ızgara kabuk örnekleri üzerinden yapılan karşılaştırma ve değerlendirmeler ile bu strüktürlerin geçmişten günümüze gelişiminin, olumlu, olumsuz yönlerinin ve günümüzde uygulanabilirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Strüktür sisteminden beklenen özellikleri etkin bir şekilde karşılamalarına rağmen ahşap ızgara kabuklarda tarihsel süreçte gözlenen değişiklikler ve bu değişime sebep olan gelişmeler çalışmanın esas problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde; problemin tanımı, çalışmanın amacı, yöntemi, kapsamı, sınırları açıklanmış ve bu konuda yapılmış diğer çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, kabuk strüktürlerin tanımı, tarihsel gelişimi ve sınıflandırılması ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, ahşap ızgara kabuk strüktürlerin genel özelliklerinden bahsedilmiş; elemanları, yapım yöntemleri, sınıflandırılmaları, bağlantı detayları, form oluşturma yöntemleri ve formları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde, dünya çapında 1962-2016 yılları arasında 14 ahşap ızgara kabuk örneği, tasarım, yapım yöntemi, elemanları, form oluşturma yöntemleri açısından incelenmiştir. Ahşap ızgara kabuk örneklerinin özellikleri tablolar halinde sunulmuştur. Sonuç bölümünde, çalışma kapsamında elde edilen bilgiler oluşturulan tablolar üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.