19. yüzyıl Osmanlı dönemi saat kuleleri bağlamında İstanbul Nusretiye Saat Kulesi ve koruma projesi

Abstract

İnsanlık tarihindeki mevcut zamanın gelişmeleri ile biçimlenen saat ve çeşitlerinin toplumsal ve sosyal hayatın içindeki yeri, saat kulelerinin gelişimi ile hız kazanmıştır. Bu çalışma kapsamında 19. Yüzyıl Osmanlı dönemi saat kuleleri ve İstanbul Nusretiye Saat Kulesi koruma önerileri sunulmaktadır. Çalışmanın amacı, önemli bir kültür programımız olan Saat Kulelerine dikkat çekmek ve İstanbul'un Tophane gibi önemli bir merkezi harap durumda olan Nusretiye Saat Kulesi'nin doğru korunmasını ve yenileme kapsamına alınmasını sağlar. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde saat kulelerine genel bakım ve şemalar amaç ve yöntemler anlatılmıştır. İkinci bölümde, zamanlı süreç içindeki zaman modelleri ve saat aralığı. Bu biçimli Osmanlı döneminde saatin tanımı ve muvakkithanelerin varlığı ve önemi. Mekanik saatlerin gelişimi ve çeşitlerinden bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde, saat kulelerinin Osmanlı tarihininki gelişimi 3 ana güventaya sahiptir. Bunların ilki, o dönem Osmanlı süreçleri olan, günümüzde sınırötesi yaşanmış olan saat kuleleridir. İkinci grup saat kuleleri, Anadolu Saat kuleleridir. Üçüncü grup ise İstanbul görünümünde yapılmış 19.yüzyıl saat kuleleridir. Dördüncü bölümde, İstanbul Saat Kuleleri içinde günümüzde en harap durumda olan Nusretiye Saat Kulesi rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak, koruma ve yenileme önerileri sunulmuştur. Beşinci bölümde, yapılan araştırma ve alan çalışmaları kapsamında saat kulelerinin mimari ve fiziksel özelliklerinin özellikleri. İstanbul'da bulunan saat kulelerinden, kendi içinde ayrı bir mimari bütünlük sergileyen, içerdiği yapıdan ayrı bir karakteristiğe sahip olanlara yönelik envanter çalışmaları yapılmış ve değerlendirilmiştir.