Ses ve performans sanatı: Güncel sanatta disiplinlerarası etkileşim

Abstract

Bu çalışma, güncel sanatın disiplinlerarası yapısı içinde sesin bir ifade biçimi olarak nasıl konumlandığını ve "ses performansı" olarak adlandırılan, henüz terminolojik açıdan yerleşmemiş bir sanat pratiğini incelemektedir. Sound art başlığı altında değerlendirilen ses performansı, sesin canlı olarak üretildiği, mekânla, bedenle ve izleyiciyle eşzamanlı bir etkileşim içinde gerçekleşen bir üretim biçimidir. Bu bağlamda çalışma, ses performansının müzikten hangi yönleriyle ayrıştığını, performans sanatına nasıl yaklaştığını ve güncel sanat pratikleri içerisindeki özgün konumunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada sesin birincil malzeme olarak kullanılması, performansın canlılık niteliği, sanatçının bedeninin ses üretim sürecine katılımı, mekânsal dinamiklerle kurulan etkileşim ve izleyicinin pasif bir izleyiciden aktif bir katılımcıya dönüşümü detaylı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca ses performansının kavramsal yönü, bir anlatı kurabilmesi ve zamanla kurduğu deneyimsel ilişki üzerinden bir bağlama oturtulmuştur. Bu yönleriyle ses performansı, yalnızca işitsel bir deneyim değil, aynı zamanda estetik-politik bir düşünme pratiği olarak değerlendirilmekte; sesin sanatsal malzeme olarak güncel sanattaki konumunu sorgulayan çok katmanlı bir alan olarak sunulmaktadır.