19. yüzyıldan 20. yüzyılın ilk yarısına kadar Rus ‎bestecilerin yapıtlarında arp kullanımı ve teknik ‎öneriler

Abstract

Bu tezin temel kapsamı, ağırlıklı olarak 19. yüzyıl içinde yer alan Rus bestecilerinin düzenlemelerinde, solo yapıtlarında ve orkestra eserlerinde arpı nasıl ele aldığını inceleyerek, Avrupa'daki benzerlerinden farklı bir Rus Arp okulunun varlığını araştırmak, bir diğer taraftan bu repertuvarda yer alan arp yazısının teknik ve müzikal niteliklerini öne çıkaracak teknik önerilerde bulunmaktır. Bu temel eksenin dışında çalışmada ayrıca Rus arp okulunun 18. yüzyılın son çeyreğinden başlayarak 20. yüzyılın ilk yıllarına uzanan süreçte doğuşunu ve gelişimini tarihsel bir bakışla ele alarak Rusya'daki arp eğitiminin kültürel, pedagojik ve sanatsal bağlamda nasıl şekillendiğini incelenir. Çalışmanın ilk bölümünde, 1789 yılında St. Petersburg'da Jean-Baptiste Cardon'un öncülüğünde özellikle Smolni Enstitüsünde başlayan kurumsal arp eğitiminin,19. yüzyılın ortalarından itibaren St. Petersburg ve Moskova'daki konservatuvarların kuruluşu ile birlikte gelişimi değerlendirilir. Bu süreçte Albert Zabel, Ida Eichenwald, Aleksandr Ivanovich Slepuşkin ve Ksenia Erdeli gibi önde gelen sanatçıların pedagojik katkıları, arpın hem icracı hem de öğretici kimliğinin güçlenmesinde belirleyici olur. Slepuşkin'in anatomik yapıya dayalı metodolojisi ve Erdeli'nin repertuvarı genişleten eğitim anlayışı, Rus arp okulunun farklı ekoller arasında şekillenmesini sağlar. Tezin izleyen bölümleri Glinka'nın Mozart'ın Bir Teması Üzerine Çeşitlemeler, Noktürn ve Ruslan ve Ludmilla operası; Rimsky-Korsakov'un Şehrazat ve İspanyol Kapriçyosu; Çaykovski'nin Kuğu Gölü, Uyuyan Güzel ve Fındıkkıran baleleri; Glière'in Arp Konçertosu ile Stravinski'nin Ateş Kuşu ve Petruşka eserlerinde arp yazısı, teknik ve müzikal açıdan ayrıntılı olarak incelenir. Her eserde pedal düzenlemeleri, el pozisyonları, pasaj çözümlemeleri ve çalgıya özgü uygulamalar yorumcu bakış açısıyla değerlendirilir. Bu analizler arpın besteciler tarafından nasıl konumlandırıldığını, dönemsel stillerle olan ilişkisini ve farklı yaklaşımlarla nasıl yorumlanabileceğini ortaya koyarak çalışmanın uygulamaya dönük yönünü güçlendirmeyi hedefler. Çalışma yapılan araştırmalar ve analiz sonucu, Rus Arp Okulu'nun tarihsel ve içerik açısından bir değerlendirmesi ile tamamlanır.