Metaverse ağında mekân kurguları ve sergileme alanları: Yeni dünya tasarım paradigması

Abstract

Bu tez, teknolojinin gelişimi ile hızlanan dijitalleşme çağında varlık göstermekte olan Metaverse teriminin mekân kurguları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Metaverse, hayatımıza ilk olan Neal Stephenson'un Snow Crash isimli romanı ile girerek, günümüze kadar evrimini hızlıca tamamlamıştır. Bahsedilen bu yeni evrende, kullanıcılar avatarlarını tasarlayarak, çevrimiçi bir şekilde sosyalleşebilmektedirler. Tüm sosyo-kültürel etkinliklerini bu ortamda gerçekleştirebilirken zaman veya ulaşım sorunu yaşamamaktadırlar. Metaverse ağının kurularak, fiziksel sergileme mekânları dijital dönüşümden etkilenerek yeni bir tasarım paradigması oluşturmuştur. Bu tez çalışmasında, metaverse ağının mekân kurgularındaki örnekleri incelenirken, sanat müzeleri ve sergilerinin sanal ve fiziksel ortamdaki galerileri karşılaştırılacaktır. Bu örneklemler ele alınırken, yeni bir sanal sergi galerisi tasarımı tasarlanarak önerilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde, metaverse kavramı ve bu platformlarda kullanılan teknolojiler (blockchain, VR, AR) tanımları yapılarak; Metaverse'ün sanat dünyası ve kültürel üretim üzerindeki etkileri tartışılmıştır. İkinci kısımda ise, sergileme mekânları fiziksel ve sanal ortamlardaki örnekleri incelenerek, hem başka ülkelerden hem de ülkemizden örnekler verilerek karşılaştırılacaktır. Bu karşılaştırmalardan yola çıkılarak etkileşim, erişilebilirlik, interaktif ve dijital çözümler, info noktaları ve yapısal özellikleri ele alınmıştır. Bu bağlamda, dijital sergilerde kullanılan araçlar ve interaktif öğelerin sergi deneyimini nasıl dönüştürdüğü analiz edilmiştir. Tezin son bölümünde, Metaverse'ün sanat galerileri ve müzeler üzerindeki uzun vadeli etkileri incelenmiş, fiziksel mekânlarla sanal mekânlar arasındaki etkileşimler değerlendirilmiştir. Bu tez çalışmasında, metaverse'ün sergi mekânını tasarlayan tasarımcı, sanatçı ve izleyici üzerindeki etkileri olumlu ve olumsuz yönleri incelemektedir. Bu değerlendirmeler sonucunda, konsept bir sergileme mekânı tasarlanarak sanal portfolyo alanı oluşturulmuştur.