Karol Szymanowskı: Metoplar (Metopes) Op.29 ve seçili piyano yapıtlarının tarihsel bağlam göz önünde bulundurularak incelenmesi

Abstract

20 yy'ın önemli bestecilerinden olan Karol Szymanowski, yaşadığı 54 yıllık sürede piyano için sonat, fantezi, prelüd, mazurka, çeşitleme gibi birbirinden farklı formlarda ve stillerde günümüze ulaşan 40'ı aşkın eser besteleyerek piyano repertuvarına dikkate değer bir katkıda bulunmuştur. Buna karşın bugün Szymanowski'nin piyano yapıtlarının konservatuvarların eğitim programlarında, resital ve yarışma repertuvarlarında seyrek şekilde yer aldığı ve bu eserlerin çoğunun bilinmediği görülmektedir. Bestecinin yaşadığı sürenin önemli bir kısmında ve çok daha öncesinde Polonya, bağımsız bir devlet olma statüsünü yitirerek farklı egemen güçler tarafından parçalanmış ve tam 123 yıl boyunca haritadan silinmiştir. Bu durum Polonya'ya dair sosyal, kültürel ve politik pek çok meseleye yön veren ana etken olmuş, Szymanowski'nin yaşantısı ve sanatsal üretimini de büyük ölçüde etkilemiştir. Ulusal kimliği muhafaza etmenin büyük bir önem arz ettiği ve sanatın da bu hassasiyet etrafında şekillendiği böylesi bir ortamda, Szymanowski'nin kimi yapıtlarında görülen kozmopolit kimlik hoş karşılanmamış ve eserlerin algılanışı üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olmuştur. Bu çalışmada, yaşadığı süre boyunca Chopin'in doğumunun yüzüncü yılına, 1. Dünya Savaşı'na, Polonya'nın yeniden bağımsızlığına ve İkinci Dünya Savaşı'na doğru ilerleyen sürece şahit olan Szymanowski'nin piyano yapıtları, bütün bunlar göz önünde bulundurularak ele alınacak ve koşulların yapıtların bilinirliğine etkileri değerlendirilecektir. Bu doğrultuda resital programı kapsamında bulunan Metoplar (Metopes) Op.29 seti ise ayrıca ele alınarak müzikal ve programatik ögelerine dair daha geniş bir kapsamda incelenecektir.