Kazimir Maleviç'in "Odunları Getirdiler" şiirinin cut-out kuklalarla animasyon olarak yorumlanması

Abstract

Rus Avangardı'nın doğuşu, gelişmesi, olgunlaşması, varoluşunun en parlak dönemini yaşaması ve ardından da trajik bir şekilde sonlanması, 1907-1932 yılları arasında çeyrek asır gibi kısa bir zaman dilimini kapsamaktadır. Bu sanatsal oluşum (olgu), Rus sanat tarihinde önemli bir yer edinmesinin yanında Avrupa sanatında da devrimsel nitelik taşımaktadır. Sovyetler Birliği'nin her köşesine sanat okulları ve müzeler açılmış ve sayısız sanat toplulukları kurulmuştur. Adeta bir "Rus Rönesansı'nın" yaşandığı bu ilerici tutumun ardından siyasi konjonktürün değişimine bağlı olarak, Sovyetler Birliği yönetimini ele alan yeni iktidar bu avangart eğilimleri Rus kültüründen tamamen silmeye çalışmıştır. Sanatçılar ise değişen ideoloji yüzünden türlü sorunlarla karşı karşıya gelmişlerdir. Pek çok avangart sanatçı sert eleştiriler altında üretmeye çabalamış ve toplumdan dışlanmıştır. Bazıları ise zorunlu göçe maruz kalmıştır. Rus Avangardı ne kadar "ütopik" bir girişim olarak anılırsa anılsın geride sayısız sanat yapıtı ve mimari eser bırakmıştır. Bu eser metninde Rus Avangardı'nın önemli bir temsilcisi ve yaratıcılarından biri olan Kazimir Severinoviç Maleviç'in bulunduğu ortamın politik durumu bağlamında hayatına, sanatsal üretimlerine, teorik ve pek bilinmeyen edebi yönüne bir bakış atmaya çalışılmıştır. Sanatçının yaşadığı dönem itibarıyla Rusya'nın rejim değişimi sırasında bir "Tovarish" (yoldaş) olarak var olma çabasına değinilmiştir. Yeni kurulan ülkede eğitim konusunda adeta seferberlik ilan edilmesiyle Maleviç en uzak köylerde ve kasabalarda sanat eğitimi vermeye gitmiş ve Vitebsk'de önemli bir avangard sanat okulu ve topluluğu kurmuştur. Maleviç'in çalışmaları ve verdiği eğitim sayesinde sanat ile pratik yaşam arasında bir köprü kurmuştur. Günümüzde "tasarım" olarak nitelenen bir nesnenin üretim sürecini sanatla harmanlamıştır. Rus sembolizminden çıkıp avangardın birçok akımını deneyimlemiştir. Sanatçı, yolculuğunun sonunda "süprematizm" akımını yaratarak formu sıfır noktasına eriştirmiştir. 1914'de icat edilerek günümüze kadar gelen rotoskop tekniği, cut-out stop motion canlandırma yöntemi de kullanılarak Maleviç'in edebi eserlerinden biri olan "Odunları Getirdiler" şiiri bir kukla animasyon projesi olarak ele alınmaya çalışılmıştır.