Edvard Munch resimlerinde pencere imgesi

Abstract

Sanat tarihinde pencere imgesi sadece sınırları belirli bir çerçeveden dış mekâna bakılan mimari bir boşluk olarak değil, aynı zamanda sanatçının bakışının, temsilinin ve psikolojisinin bir yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. Rönesans döneminde Alberti'nin resim bir pencere gibidir söylemi, bu imgenin resim sanatında ne denli köklü bir yere sahip olduğunu gösterir. Rönesans'tan modern sanata kadar uzanan süreçte resimlerde görünen pencere nesnesine, tarihsel perspektiften bakılarak, perspektif, ışık kaynağı, sanatçıların psikolojileri ve kavramsal fikirleri gibi bağlamlarda incelenmiştir. 17. ve 18. yüzyıl resimlerinde pencere, ışığın kaynağı olarak kullanılarak kompozisyonun dramatik etkisini artırırken, 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, özellikle romantik ve sembolist eğilimlerle birlikte, daha kişisel ve psikolojik anlamlar taşımaya başlamıştır. Edvard Munch'un eserlerinde sıkça yer verdiği pencere ve figür birlikteliği, yalnızlık, ölüm, içe dönüklük gibi temaların görsel bir temsiline dönüşürken, günümüz sanatında da benzer yapıların sürdüğü görülmektedir. Araştırmada pencere, iç mekân ile dış dünya arasında hem biçimsel hem de psikolojik bir eşik olarak ele alınmış, Munch'un sanatındaki önemi bağlamında incelenmiştir. Aynı zamanda bu çalışma kapsamında yer alan kendi sanat pratiğime ait eser metni ve resimler, söz konusu kavramsal bağlam içinde değerlendirilmiş; pencere imgesinin günümüz bireyinin iç dünyasıyla kurduğu ilişkiyi ifade eden çağdaş bir anlatı aracı olarak kullanımına odaklanılmıştır.