Karia Bölgesindeki "Khthonik" kültler

Abstract

Tez No İndirme Tez Künye Durumu 928780 Pdf dosyası Karia Bölgesindeki "Khthonik" kültler / "Chthonic" cults in Karia Region Yazar:MELİSSA YUVANÇ Danışman: DOÇ. DR. KENAN EREN Yer Bilgisi: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı Konu:Arkeoloji = Archeology Dizin:Klasik arkeoloji = Classical archeology Onaylandı Yüksek Lisans Türkçe 2025 255 s. Bu tez çalışması, Antik Dönem Karia Bölgesi'nde yer alan "khthonik" karakterli tanrı ve tanrıça kültlerini; bu kültlere ait kutsal alanlar ile birlikte ölüler kültü, kahramanlar kültü ve anikonik tapınım biçimlerini arkeolojik, epigrafik ve numismatik veriler ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. "Khthonik" teriminin antik ve modern bağlamlardaki tanımsal sorunları çerçevesinde, bu kavramın net bir tanımı yapılmasından ziyade bir özellikler bütünü olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışmada, başta Demeter, Persephone, Hades ve Hekate olmak üzere, yeraltı dünyası, ölümden sonraki yaşam, bereket ve dönüşüm temalarıyla ilişkilendirilen tanrı ve tanrıçaların Karia'daki kültleri ele alınmış; bunların mekânsal düzenlemeleri, ritüel uygulamaları ve sunu objeleri üzerinden "khthonik" nitelikleri tartışılmıştır. Bu bağlamda Halikarnassos, Iasos, Kaunos, Knidos ve Theangela'daki Demeter kutsal alanları; Nysa-Akharaka'daki Hades ve Persephone kültü; Stratonikeia-Lagina'daki Hekate kültü; Halikarnassos Maussolleionu'ndaki kahraman kültü; Kaunos'taki Baitylos ve Artemis Kutsal Kayalığı anikonik kült örnekleri olarak incelenmiştir. Söz konusu kutsal alanlarda ele geçen pişmiş toprak figürinler, kurban kalıntıları, kutsal su kaynakları ve doğal kaya oluşumları gibi unsurlar, hem inanç sistemlerinin hem de kült pratiğinin "khthonik" yönünü anlamlandırmak açısından önemli veriler sunmaktadır. Çalışma, Karia bölgesindeki "khthonik" karakterli kültlerin çeşitliliğini ve aralarındaki paralellikleri ortaya koyarak, bölgede ölümden sonraki yaşama dair düşünsel yapıların nasıl şekillendiğine dair bütüncül bir değerlendirme sunmaktadır.