Kentsel tasarımda hizmet tasarımı araçlarının kullanımı: Yeni bir yöntemsel perspektif

Abstract

Bu tez, kentsel tasarım süreçlerinde kentli-kullanıcı deneyiminin daha etkin bir şekilde merkeze alınması ihtiyacını ele almaktadır. Günümüzde kentsel tasarım, çoğunlukla geleneksel analiz yöntemlerine dayanmakta olup, bu yöntemler kullanıcıların mekân ile etkileşimlerini duyusal ve deneyimsel boyutlarda ele almakta yetersiz kalmaktadır. Hızlı kentleşme, toplumsal dinamiklerdeki değişim ve tüketim toplumuna geçişle birlikte, kentlilerin duygusal deneyimlerini, mekân algılarını ve sosyal etkileşimlerini tasarım süreçlerine entegre etme gereksinimi artmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü, kentsel tasarımda geleneksel analiz yöntemlerinin tarihsel gelişimini ve tüketim toplumuna geçişle bu yöntemlerin yetersizliğini ele almakta; deneyim ve kullanıcı[kentli] odaklı analizlere olan gereksinimi tartışmaktadır. Mekân- Kullanıcı ve Tekil-Genel ekseninde mekân-kullanıcı etkileşimi doğrultusunda analiz yöntemleri, deneyim odaklı yaklaşımlar ışığında yeni imkânlar ve alternatif yöntemler bağlamında değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, deneyim kavramı odağında kentsel deneyim ve kentli-kullanıcı deneyimi tartışılmıştır. Günümüzde yenilikçi ve deneyim odaklı yöntemler incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kentsel tasarımda kullanıcı deneyimini odağa alan Hizmet Tasarımı [Service Design] araçları olan Empati Haritası [Empathy Map] ve Yol Haritası [Journey Map] incelenmiştir. Bu araçların kentsel tasarım süreçlerine entegrasyonuna yönelik kavramsal bir çerçeve sunularak, dijital teknolojilerin sunduğu imkânlarla katılımcı ve insan odaklı bir boyut kazandırma potansiyeli vurgulanmıştır. Ampirik uygulama bölümünde, örnek bir alan üzerinde bu yöntemlerin uygulamaları gerçekleştirilmiş ve elde edilen kullanıcı deneyimi bulguları analiz edilmiştir. Sonuç olarak, bu tezde, kullanıcı deneyimini merkeze alan analiz yöntemlerinin kentsel tasarım süreçlerine sunduğu katkılar değerlendirilmiş ve kentsel mekânların daha yaşanabilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur. Çalışma, kentsel tasarımda deneyim odaklı yaklaşımların önemini vurgulayarak, bu alanda yenilikçi uygulamalara yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.