Minimalizm ve zamansallık: Philip Glass'ın Music in Fifths yapıtında zamanın işleyişi

Abstract

Bu tez, minimalist müzikte tekrarın zaman ile kurduğu ilişkiyi Philip Glass'ın yapıtları üzerinden incelemektedir. Minimalist müzik, sürekli tekrarlar ve kademeli değişim gibi birtakım özellikleriyle, icracının ve dinleyicinin zamansal algısında değişiklik yaratan bir stil oluşturur. Sürekli tekrar eden motifler, zaman kurucu özellik gösterir ve minimalist müziğin en ayırt edici özelliklerindendir. Tez, bu bağlamda Philip Glass'ın yapıtlarında zamanın işleyişini anlamak için tekrar ve minimalizm ilişkisini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezde genel hatlarıyla hem felsefî perspektiflerden zaman hem de müzikte zamansallık incelenmiş olsa da kavramsal çerçeve oluşturulurken Henri Bergson'un süre, Jonathan Kramer'in ise dikey zaman kavramlarından yola çıkılmıştır. Tez, bu iki kavramı bir araya getirerek, minimalizm ve tekrar bağlamında Philip Glass'ın yapıtlarındaki zamansal işleyişi incelemiştir. Tekrar unsuru ele alınmış, tekrarın müzikteki işlevinin hem geçmiş dönemlerdeki hâli hem de minimalizm özelinde tartışılmıştır. Böylece minimalist müzikte tekrarın, zamanı nasıl işlediği daha detaylı anlaşılacaktır. Philip Glass'ın seçilen yapıtlarındaki tekrarlayan yapılar ve motifler analiz edilmiş, tekrar içindeki değişimler saptanmıştır. Bu bağlamda Özellikle Glass'ın Music In Fifths yapıtı üzerinde durulmuştur. Yapıt, detaylıca analiz edilmiş ve zaman kurucu öğelere ayrılmıştır. Sonuç olarak, Philp Glass'ın yapıtlarında tekrar unsurunun ve ritmin, önceki dönemlerden farklı olarak yalnızca süsleme ya da nabız tutma olarak kullanılmadığını, yapıtların çekirdeğini oluşturan ve zamansal yapıyı kuran bir göreve sahip olduğu anlaşılmıştır.